Ülkemizde çocuklardan beklenen saygı daha çok anne babaya ve büyüklere karşı azamî hürmet ve anne-babanın sözüne karşı gelmeme şeklinde algılanmakta. Bu elbette dinimizin de bizden istediği son derece önemli bir ahlaki davranış ve her anne-babanın hak ettiği bir karşılıktır. Ancak öğrendiğimiz ve öğrettiğimiz saygı bu sınırlar içerisinde kaldığı zaman saygı eğitimini de doğru bir şekilde veremiyoruz.
Saygı konusunda fark etmemiz gereken bir diğer husus da şu ki, saygı çocuğun zaman içerisinde öğrendiği bir şeydir ve bu anlamda gereken eğitimi bilinçli bir şekilde vermemiz gerekir. Eğer biz ebeveynler olarak saygı eğitimini ihmal ediyorsak çocuktan da pek fazla bir şey beklememiz gerekir
Batı’da çocuklar için saygı eğitimi, öncelikle çocuğun kendisine olan saygısından başlıyor ve daha sonra ailesine ve büyüklere, diğer insanlara, farklılıklara saygı duymak şeklinde ilerliyor. Aslında tüm bu saydıklarımız özü itibariyle İslâm dininde her Müslüman’dan beklenen ve kültürümüzde de yer etmiş faziletlerdir. Ancak eksik olduğumuz nokta yine aynı: eğitim ve bu eğitimi nasıl, ne şekilde ve ne ile vermemiz gerektiği...
Batı dünyasından “Saygı eğitimi” konusunda bizlere yardımcı olabilecek bir makale:
“Karakterli bir kişi öncelikle saygılı kişidir. Bayan veya erkek olsun her zaman nazik, terbiyeli ve farklılıklara karşı hoşgörülü olandır. İnsanların itibarına, özel hayatına ve özgürlüklerine saygı duyandır.
Bir çocuk, karakter özellikleri ve kendi özeleştirisini somut bir şekilde yapacak olgunluğu doğar doğmaz taşımaz. Bunlar, doğumundan itibaren tecrübelerle öğrenilir ve şekillenir ve çocuğun büyüme ve gelişmesinde en temel rolü oynar.
İşte saygı eğitimi konusunda göz önünde bulundurmamız gerekenler:
Ne Yapmalıyız:
… Kendimize nasıl davranılmasını istiyorsak biz de başkalarına öyle davranmalıyız.
… Hoşgörülü olmalı ve farklılıkları kabul etmeliyiz.
… Kibar olmalıyız ve hareket tarzımız daima iyi olmalı.
… Sinir, hakaret ve anlaşmazlıklara barışçıl yollarla karşılık vermeliyiz.
Neyi Yapmamalıyız:
… İnsanları aşağılamamalı ve onlarla dalga geçmemeliyiz.
… Kötü bir üslupla rencide etmemeliyiz.
… İnsanları tehdit etmemeliyiz, onlara vurmamalıyız ve onların kalbini kırmamalıyız.
Saygı Duymalıyız:
…Farklılıklara karşı Hoşgörülü olmalıyız
…Her zaman iyi bir davranış tarzı ve üslup kullanmalıyız.
…Karşımızdakinin duygularını göz önünde bulundurmalıyız, düşünceli olmalıyız.” (parenting.org)
Saygı eğitimi konusunda gereken davranışları sergilemek ve öğretmek için, büyükçe bir kağıda yukarıdaki maddeleri dilerseniz daha da zenginleştirerek yazıp sıkça görebileceğiniz bir yere asabilirsiniz. İşte çocuklarımızın zihnini motive edecek ve zamanla davranışlarını şekillendirebilecek etkili bir eğitim yöntemi…