Ocak ayı işsizlik verisi Mart 2011’den bu yana en yüksek oran olan yüzde 10,6 seviyesinde gerçekleşti. Ekonomistler, önümüzdeki dönemde ekonomik aktivitede toparlanma ile işsizlik oranında düşüş bekliyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayınlanan verilere göre ocak ayında işsizlik oranı geçen yılın aynı dönemine göre 0,4 puanlık artış kaydederken, aralık ayında işsizlik yüzde 10,1 olmuştu. Mevsimsellikten arındırılmış işsizlik ocak ayında, aralık ayına göre 0,1 puanlık düşüşle yüzde 9,4 olurken, tarım dışı işsizlik oranı geçen yılın aynı dönemine göre 0,5 puanlık artışla yüzde 12,9 oldu. TÜİK verilerine göre, Türkiye genelinde işsiz sayısı 2013 yılı Ocak döneminde geçen yılın aynı dönemine göre 226.000 kişi artarak 2,89 milyon kişiye yükseldi. Verilere göre 15-24 yaş grubunu içeren genç nüfusta işsizlik oranı ise 2,3 puanlık artış ile yüzde 20,7 oldu.
Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan, gelecek aylarda turizm, tarım ve inşaat sektörlerinin de katkısıyla istihdam hacminin daha da artacağını ve işsizliğin düşmeye başlayacağını söyleyerek, “Şu anda Türkiye’deki işsizlik AB ortalamasının altında, pek çok ülkeninkinden de daha düşük. Avrupa krizine rağmen ihracatımızın katkısı ile ekonomimiz büyüdü, bu sayede istihdam arttı. Bu ihracat performansı olmasaydı, işsizlik oranı daha yüksek olurdu.” dedi. 2013’te de ihracatın büyüme ve istihdama olumlu katkı yapacağını ifade eden Bakan Çağlayan, “Teşvik sisteminin de gelecek aylarda gerek yatırım, gerek üretim ve ihracat kanallarından istihdamı olumlu yönde etkilemesini bekliyoruz. Ancak iç talep de bunu desteklemeli. İç talep katkısıyla işsizlik daha düşecektir.” şeklinde konuştu. Mevsim etkilerinden arındırılmış işgücüne katılma oranı bir önceki döneme göre 0,1 puanlık artış ile yüzde 50,9, istihdam oranı 0,1 puanlık artış ile yüzde 46,1 olarak gerçekleşti.
‘Önümüzdeki aylarda düşüş başlar’
Ata Yatırım Başekonomisti Gülay Elif Girgin, işsizlik verisinde ocak ayında yükseliş trendinin devam ettiğini söyleyerek, “Manşet veride aralık ayına göre yükselişe karşılık, işsizlik verisindeki yüksek mevsimsellik etkisi göz önünde bulundurulduğunda mevsimsel etkilerden arındırılmış verideki trend önem taşımaktadır. Buna göre; mevsimsellikten arındırılmış verinin yüzde 9,5’ten 9,4’e gerilediğini görüyoruz. Ancak yıla genel başlangıç olarak bakıldığında her iki veri de 2012’nin ortalaması olan yüzde 9,2’nin ve bir önceki yılın aynı dönemindeki seviyelerine göre daha yüksek seviyede.” dedi. İstihdam tarafının yıla iyi bir başlangıç yapmamış göründüğünü vurgulayan Girgin, “Ancak 2012’nin özellikle ikinci yarısında ekonomik aktivitenin çok da güçlü olmadığı göz önüne alınırsa, bu veri çok da şaşırtıcı değil, hâlâ ikinci yarının yansımalarını görüyoruz. Ancak bu yıl için iç ekonomik aktivitede toparlanma beklentimiz dahilinde işsizlik verilerinde aşağı yönlü bir eğilim göreceğimizi düşünüyoruz. Buna paralel önümüzdeki dönemde mevsimsellikten arındırılmış işsizliğin yüzde 8,5 seviyelerine gerilemesini bekliyoruz.” diye konuştu.
HSBC Portföy Stratejisti Ali Çakıroğlu ise ocak ayında mevsim etkilerinden arındırılmış işsizlik rakamlarının işgücü piyasasında görece olumlu bir seyre işaret ettiğini kaydetti. İstihdam artışının ağırlıklı ‘hizmet’ sektöründen kaynaklanmasının gelecek döneme ilişkin belirsizlikleri artırdığına dikkati çeken Çakıroğlu, mevcut ekonomik görünüm ışığında, hizmet odaklı istihdam artışının bu hızla devam etmesinin zor olabileceğini ifade etti. Buna bağlı olarak ilerleyen dönemde emek piyasasındaki seyrin yataya dönebileceğini düşündüklerini kaydeden Çakıroğlu, mevsimsel faktörlerin devrede kalacak olmasına da bağlı olarak işsizlik oranındaki yükselişin şubat ayında da devam edebileceğini belirtti. Odeabank raporunda da, ocak ayında işsizlik oranının mevsimsel faktörlere bağlı olarak aralıktaki yüzde 10,1’den yüzde 10,6 ile 22 ayın en yükseğine ulaşsa da mevsimsellikten arındırılmış oranın gerilediği belirtilerek, “Kasımda mevsimsellikten arındırılmış işgücüne katılım oranı yüzde 50,9 ile yeni rekor yüksek seviyesine ulaşarak, kayıt dışı istihdam da gerilemeye devam ederek, istihdam piyasasındaki yapısal iyileşmenin sürdüğünü teyit etti.” denildi.
24 milyon 433 bin kişi iş sahibi
İstihdam edilenlerin sayısı ocak döneminde, bir önceki yılın aynı dönemine göre 958 bin kişi artarak 24 milyon 433 bin kişiye yükseldi. Bu dönemde, tarım sektöründe çalışan sayısı 58 bin kişi, tarım dışı sektörlerde çalışan sayısı 900 bin kişi arttı. Verilere göre, istihdam edilenlerin yüzde 22,4’ü tarım, yüzde 19,9’u sanayi, yüzde 6,3’ü inşaat, yüzde 51,4’ü ise hizmetler sektöründe yer aldı. İstihdam edilenlerin oranı, bir önceki yılın aynı dönemine göre 1,1 puanlık artış göstererek yüzde 43,2’den yüzde 44,3’e yükseldi. Türkiye genelinde işgücüne katılma oranı, 2013 yılı Ocak döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre 1,3 puan artarak yüzde 49,5 oldu. Mevsim etkilerinden arındırılmış istihdam edilenlerin sayısında 2013 yılı Ocak döneminde, bir önceki döneme göre 89 bin kişilik artış, işsiz sayısında ise 28 bin kişilik azalış meydana geldi.
Zaman