Merve Tunçel'in haberi:
Sigaranın zararlarını bilmeyenimiz yok gibidir. Buna rağmen her taraf tiryakilerle dolu. Sigaraya başlama riskinin en fazla olduğu yerleri bilmek, bu zehrin tuzağına düşmenizi engelleyebilir.
'Sigara sağlığımızın en büyük düşmanıdır.' Anaokulu çağındaki çocukların bile belleğine kazınan bu klişe, ilerleyen yaşlarda o düşmana teslim olmaya başlamamıza engel mi? Maalesef, hayır. Kalp ve solunum yetmezliği, envai çeşit kanser, kısırlık ve kangren... Sigaranın sebep olduğu hastalıkları hepimiz ezbere biliyoruz. Sararan diş, bıyık ve parmak uçları da cabası... Bu zehrin getirdiği maddi külfeti de unutmamak gerekiyor. Ancak bunları bilmek sigarayı deneme isteğine engel olmuyor. Belki de korunmanın yolu, sigaraya başlama riskinin en fazla olduğu yerleri bilip buna göre tedbir almaktan geçiyor.
Lisede 'mahalle baskısı' na boyun eğmeyin
Sokakta elinde sigarayla gezen ilköğretim çağındaki çocuklara rastlamak artık garip gelmiyor maalesef. Sigarayla Savaşanlar Derneği'nde görevli Dr. Zafer Özok genel tabloya bakıldığında bu vakaların sınırlı sayıda kaldığını, çocukların daha çok liselerde tehdit altında olduğunu söylüyor. Bu yaş grubunda gençlik ile çocukluk arasında gidip gelen öğrenciler için arkadaş çevresinde kabul görmek son derece önemli. Öyle ki okulun popüler çocukları arasındaki rekabet çoğu zaman dizilere bile konu oluyor. Böylesi bir rekabet ortamında arkadaşları yanında tüttürürken, kendisine ikram edilen zehre 'hayır' demek zorlaşıyor haliyle. Hatta çoğu zaman bu ikram 'mahalle baskısı'na dönüşüyor. Bu durumda genç 'süt çocuğu', 'ana kuzusu' gibi lakaplarla boğuşmak zorunda kalıyor. Yine de bu sürecin gelip geçici, sigaranın vücudunuza vereceği hasarların kalıcı olduğunu düşünerek, uzak durmakta fayda var. Unutmayın ki sigara içmek meziyet değil, yahut herhangi bir ehliyet gerektirmiyor. Parasını veren herkesin alabildiği bir zehri bu kadar yüceltmek manasız. Okul tuvaletleri ya da bahçesinde sigara içmekle böbürlenen arkadaşlarınıza bunu hatırlatırsanız, verecek cevapları olmadığını göreceksiniz.
Yurtta duman altı olmayın
Zehrin en çok tüttürüldüğü yerlerden biri öğrenci yurtları. Buralarda ebeveyn kontrolünden uzak olan efkarlı gençler sigarayı deneme konusunda daha rahat davranabiliyor. Oysa sigaranın sıla hasretini dindirdiği, düşük notları yükselttiği yahut platonik aşklara çare olduğu tarihte görülmüş şey değil. Anne-baba yahut herhangi bir büyüğün kontrolünün olmadığı öğrenci evleri de sigaraya en çok başlanan yerlerden. Ev arkadaşınız tiryakiyse, yandınız demektir. 'Bir seferden bir şey olmaz .' konulu, ısrarlı ikramları geri çevirmek zor ama imkansız değil.
Her şey duman için...
Askeriyede sigaraya başlayan erlerin sayısı azımsanmayacak kadar çok. Askerliğin televizyon dizilerinde gördüğümüz kadar 'renkli' bir dönem olmadığı aşikar. Vatani hizmet için gençlerin kimi ana kucağından, kimi baba ocağından kalkıp geliyor. Bazısıysa evini, nişanlışını, eşini yahut yeni doğmuş bebeğini bırakmak zorunda kalıyor. Sevdiklerinin özlemine bir de özgürlüklerinin kısıtlanması eklenince askerler çareyi sigaraya sarılmakta buluyor. Etrafta sürekli sigara içen arkadaşlar da sigara isteğini körüklüyor. İçmeyenler de içmiş kadar oluyor aslında.
Aldırma ciğer aldırma!
'Yollar gide gide biter, Mahpus yata yata biter, Aldırma gönül aldırma'... Edip Akbayram'ın meşhur şarkısını bilmeyen yoktur. Bu dizeler eşliğinde gözlerinde tüten sevdiklerini düşünerek, efkarlanıp tüttürmeye başlayan hükümlülerin sayısı oldukça fazla. Gönül aldırmasa da ciğerleriniz aldırıyor bu zehirli dumana maalesef. Bu konuda Adalet Bakanlığı ve cezaevi yönetimi birlikte çalışarak, zaten zor şartlar altında olan mahkûmları bir de bu zehrin kucağına atmamak için gerekli tedbirleri almalı.
Bu saydıklarımızın yanında, muhabbet ortamının kurulduğu sofralar, arkadaşlarla yapılan gezi ve piknikler de 'Sen de yak bir cigara' davetinin en fazla geldiği yerler. İşyerlerinde verilen molalar da tehlikeli bir zaman dilimi, özellikle gazetecilik, bankacılık ya da doktorluk gibi stresli bir işiniz varsa. Doğum günü, mezuniyet, düğün, bayram gibi kutlamalar zehir ikramının bol olduğu yerler. İlk kez buralarda tadıp sigaraya başlama riskiniz yüksek. 'Aman canım bir kereden bir şey olmaz.', 'Denemekle ölmezsin.' ya da 'Çok şey kaçırıyorsun.' cümlelerine ve akabinde gelen ikramlara karşı dayanıklı olun. Sigaraya karşı tavrınızı kararlı bir şekilde ortaya koymaktan çekinmeyin.
Zaman