Zirvede, Suriye'de şiddetin durması için yeni bir yol haritasının çizilmesi bekleniyor. Şam yönetiminin kayıtsız şartsız arkasında duran Rusya'nın bir "geçiş hükümetini" öngören yeni plana destek vereceği sinyali, toplantının önemini artırdı. Zirvenin odağında ise Beşşar Esed'e 'çekil' çağrısı yapılıp yapılmayacağı tartışmaları yer alıyor. Bu kapsamda ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton, Rus meslektaşı Sergey Lavrov'la taslağın son halini görüşmek üzere dün St.Petersburg'a gitti. Edinilen bilgilere göre iki bakan, ortak bir noktada buluşamadı. Görüşmeleri zaman kaybı olarak gören Suriyeli muhalifler ise önceki gün 16 aylık ayaklanmanın en kanlı gününün yaşandığını, yaklaşık 190 kişinin rejim tarafından öldürüldüğünü açıkladı.
Annan'ın yeni planının basına sızan taslaklarına göre, yeni kurulacak geçiş hükümetinde mevcut rejimden ve muhalefetten üyeler olması teklifinin yanı sıra isim belirtilmeksizin "bazı" yetkililerin hükümet dışında bırakılması öngörülüyor. Kimi kaynaklara göre bu ifade Beşşar Esed'i kastediyor. Fakat Rusya daha önce olduğu gibi Cenevre toplantısı öncesinde de Esed'i yönetimden ayrılmaya zorlayacak herhangi bir teklife destek vermeyeceğini tekrarladı. Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov, "Biz hiçbir zaman dış müdahaleye taraf olmadık. Yabancı aktörler Suriyelilere ne yapmaları gerektiğini dayatmamalı." diye konuştu. Clinton ise önceki gün yaptığı açıklamada Rusya dâhil Cenevre buluşmasının tüm taraflarının Annan'ın sunacağı geçiş planını tartışmaya hazır olduğunu savunmuştu. Toplantıya BM Güvenlik Konseyi üyelerinin yanı sıra Türkiye, Kuveyt, Irak, Katar, Arap ve Avrupa Birliği temsilcileri davet edildi. Suriye'nin önemli bir diğer müttefiki ve bölgenin önemli ülkesi İran ise ABD vetosu nedeniyle Cenevre'ye davet edilmedi.
Suriye'nin uluslararası alandaki en önemli destekçisi ve aynı zamanda silah tedarikçisi Rusya, BM Güvenlik Konseyi'ndeki veto yetkisini Şam'a yönelik etkin bir yaptırım kararı alınmaması için şimdiye dek sonuna kadar kullandı. Baba Hafız Esed döneminden beri Şam'la ilişkileri sımsıkı olan Moskova'nın muhtemel ekonomik kayıpların yanı sıra bölgedeki etkinliğini kaybetme korkusuyla Esed rejiminin devamı için tüm gücünü kullandığı belirtiliyor. Moskova'nın Cenevre buluşmasını da yine vakit kazanma fırsatı olarak gördüğü yorumu yapılıyor.
Muhaliflerin ise Beşşar Esed'in iktidarını koruyacağı bir geçiş hükümetini hiçbir surette kabul etmeyeceklerini açıklaması, toplantıdan anlamlı bir sonuç çıkması ihtimalini düşürüyor. Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed de önceki gün İran devlet televizyonunda yayınlanan konuşmasında "Krizin çözümü için Suriyeliler tarafından hazırlanmayan hiçbir planı, büyük devletler ya da dost devletler tarafından hazırlanmış olsa bile, kabul etmeyeceğiz. Suriye'nin problemlerinin nasıl çözüleceğini bizden iyi kimse bilemez." diyerek Cenevre'den çıkacak bir sonucu uygulamayacaklarının sinyalini vermişti.
BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon ise Suriye Özel Temsilcisi Annan'ın Suriye'deki geçiş süreci için kendi yol haritasını toplantıya katılan ülkeler ve heyetlerle de paylaştığını belirtti. Annan'ın toplantıya davet edilmeyen İran'ı da toplantının sonucu hakkında bilgilendireceğini söyleyen Ban, "Suriye için toplanan Eylem Grubu'nun, krizin üstesinden gelmek için harcadığımız ortak çabalarımızda bir dönüm noktası olmasını samimi şekilde arzuluyorum." ifadelerini kullandı.
Annan'ın nisan ayında yürürlüğe giren fakat fiiliyata geçmeyen ilk planına göre, taraflar ateşkes yapacak, ateşkesi denetlemek üzere yaklaşık 300 kişilik bir BM gözlemci heyeti ülkeye gidecekti. İlan edilen ateşkesin hayata geçmemesi nedeniyle, BM gözlemcileri ülkedeki faaliyetlerini bir süre önce askıya almıştı.
Zaman