Kenan Mehmetzade, Derviş Genç'in haberi;
Toplamda 7 milyar dolarlık yatırım yapılacak olan Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı Projesi 6 yılda hayata geçirilecek ve ilk etapta 16 milyar metreküp doğalgaz Türkiye ve Avrupa'ya taşınacak. Proje ile bölgenin ekonomik kalkınması ve enerji güvenliği de hedefleniyor.
Türkiye ile Azerbaycan arasında enerjide dev bir işbirliği daha hayata geçiyor. Dünyanın sayılı doğalgaz sahalarından olan Şahdeniz 2'den çıkarılan doğalgazı Türkiye üzerinden Avrupa'ya ulaştıracak olan Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı Projesi (TANAP) hükümetlerarası anlaşması Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev şahitliğinde imzalandı. 7 milyar dolarlık yatırımla 6 yılda hayata geçecek projenin 2018'de tamamlanması öngörülüyor. İlk aşamada Azeri gazının Gürcistan'dan geçip Türkiye'ye satılmasını ve taşınmasını öngörüyor. İmza töreninin ardından soruları cevaplandıran Başbakan Erdoğan, TANAP projesi kapsamında hedef doğalgazın 50 milyar metreküpe kadar gidebileceğini söylerken, "Bugün 6 milyar metreküp, ama daha sonra buradan 10 milyar metreküp doğalgaz alabileceğiz. Daha sonraki yıllarda, ne kadar ihtiyacımız olursa, Aliyev gardaşım verebiliriz dedi. Sıkıntı yok." sözlerine yer verdi. Azerbaycan ile Türkiye'nin güçlü kardeşlik ve akrabalık bağlarına sahip iki ayrı devlet olduğunu hatırlatan Erdoğan, "Yakın bir zamanda imzaladığımız anlaşmalarla, kardeş ülke vasfımıza stratejik bir nitelik de ekleyerek, ilişkilerimizi en ileri boyuta taşıdık. Bakü-Tiflis-Ceyhan ham petrol ve Bakü-Tiflis-Erzurum doğalgaz boru hatları enerji işbirliğimiz kapsamında başarıyla hayata geçirilmiş ve önemi küresel düzeyde tescil edilmiş olan iki tarihi projedir." dedi.
Erdoğan, Hazar Havzası ve Orta Asya doğalgazının Türkiye üzerinden alternatif güzergâhlardan Avrupa'ya sevkini öngören Güney Gaz Koridoru projelerini, enerji arz güvenliğini sağlamak ve Avrupa'nın enerji arz güvenliğine katkıda bulunmak amacıyla güçlü bir şekilde desteklediklerini söyledi. Bu çerçevede kaynak ve güzergâh çeşitlendirmesine büyük önem verildiğini aktaran Başbakan Erdoğan, TANAP projesinin Azeri gazının Türkiye üzerinden Avrupa'ya transit taşınmasına imkân tanıyacağı çok önemli bir proje olduğunu kaydetti.
Azerbaycan'ın Türkiye'nin enerji güvenliğine kendi enerji güvenliği gibi baktığını belirten Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, "Bizim çıkarlar, niyetler ve politikalarımız da birdir. Türkiye-Azerbaycan ilişkileri bugün en yüksek zirvede. Bu ilişkiler gittikçe güçleniyor ve derinleşiyor. İki ülkenin beraber yürüttüğü işbirlikleri ve gerçekleştirdiği projeler, iki ülkeyi birleştiriyor. Bu kardeşlik projelerinin gerçekleşmesine kolaylık sağlıyor." dedi. Söz konusu projenin sadece Türkiye-Azerbaycan projesi olduğunu dile getiren İlham Aliyev, projeyi kendi güç, para ve teknik imkanlarıyla yürüteceklerini kaydetti. Projenin gerçekleşmesi sonucunda Türkiye'ye daha fazla gaz sevk edeceklerini belirten Azerbaycan Cumhurbaşkanı, şunları söyledi: "Türkiye üzerinden Avrupa'nın enerji arzını karşılayacağız. Azerbaycan'ın gaz kaynakları çok yüksek. Şahdeniz yatağı 1,2 trilyon metreküp gaz potansiyeline sahip. Diğer kaynaklarda onaylanan miktar ise 2,6 milyon metreküp. Türkiye ile Petkim'de de büyük bir projenin temelini attık. İki büyük projeye koyulacak toplam sermaye 15-20 milyar doları bulacak. Dostluk kardeşlik olmasa bu büyük sermayeleri konuşamazdık. TANAP projesine gelince; bu projenin iki ülke üzerine götürerek zamanında yani 5 yıl içinde gerçekleşmesini bekliyorum."
'Türkiye'ye gelen en büyük sanayi yatırımı olacak'
Azerbaycan Devlet Petrol Şirketi (SOCAR) Başkanı Rövnag Abdullayev, Azerbaycan-Türkiye ilişkilerine yeni bir ivme kazandıran en önemli projelerden birinin TANAP olduğunu söyledi. TANAP ile birlikte SOCAR olarak Türkiye'ye yapacakları yatırım miktarının 17 milyar dolara ulaşacağını belirten Abdullayev, böylece Türkiye sanayisine yatırım yapan en büyük ülkenin Azerbaycan, en büyük şirketin de SOCAR olacağını dile getirdi.
TANAP projesi, öngörülen 7 milyar dolarlık yatırımla hayata geçecek. TANAP projesi kapsamında, Türkiye'nin BOTAŞ ve TPAO ile beraber bu konsorsiyum içerisindeki hissesi yüzde 20 olacak. Projenin yüzde 80'lik hissesi SOCAR'a ait olacak.
TANAP boru hattı, Azeri gazının Gürcistan'dan geçip Türkiye üzerinden satılmasını ve iletilmesini öngörüyor. Şahdeniz 2 Konsorsiyumu'nun 16 milyar metreküplük gazının, 6 milyar metreküplük kısmı Türkiye'ye satılacak, 10 milyar metreküplük kısmı da Avrupa'ya teslim edilecek.
Proje için öngörülen 4 aşamanın ilki 2018'de ilk gaz akışıyla gerçekleşecek. 2020'de yıllık 16 milyar m³ olacak kapasitenin, 2023'te 23'e, 2026'da ise 31 milyar metreküp/yıl seviyesine kadar ulaşması hedefleniyor.
Giriş noktası Türkiye sınırı Türkgözü girişi olan 56 inçlik hattın, Avrupa'ya çıkış noktaları Yunanistan ve/veya Bulgaristan sınırları, Türkiye içi çıkış noktaları ise Eskişehir ve Trakya bölgesi olacak.
Zaman