Azerbaycan Bakanlar Kurulu’nun okullarda kılık-kıyafet standartlarını yeniden düzenleyen kararlarının ardından başkent Bakü başta olmak üzere pek çok kentte öğrenci ve velilerin tepkileri büyüyor. Başörtülü öğrencilerin derslere kabul edilmemesiyle başlayan gerilim, okullarda ders boykotlarına ve kitlesel dayanışma eylemlerine sahne oluyor.
Sosyal medyaya ve yerel haber kaynaklarına yansıyan görüntülerde, okullarına alınmayan başörtülü öğrencilere destek vermek isteyen veliler, öğrenciler ve mahalle sakinlerinin okul bahçelerini ve çevrelerini doldurduğu görülüyor.
ÖRTÜLÜ-ÖRTÜSÜZ OMUZ OMUZA
Gelişmeleri aktaran Azad Söz ve ABNA Haber Ajansı’nın 12 Ekim Pazartesi günü paylaştığı son görüntüler, başkent Bakü’de bulunan 130 numaralı okulun önündeki gerilimi ve dayanışmayı gözler önüne serdi.
Okul kapısı önünde toplanan kalabalığın alkışlar ve sloganlarla uygulamayı protesto ettiği anlarda en dikkat çekici detay, normalde başörtüsü takmayan çok sayıda öğrencinin de dayanışma amacıyla başlarını örterek eyleme destek vermesi oldu.
Daha önce de Bakü’nün Balahanı kasabasında yer alan 69 numaralı okulda öğrenciler, derslere alınmayan başörtülü arkadaşları için boykot kararı almış ve sınıflara girmeyi reddetmişti. 130 numaralı okulda yaşananlar, bu tepkilerin münferit kalmayıp tabanda geniş bir dayanışma dalgasına dönüştüğünü gösterdi.
21 EYLÜL KARARI FİTİLİ ATEŞLEDİ
Tepkilerin merkezinde Azerbaycan Bakanlar Kurulu’nun 21 Eylül 2026 tarihinde kabul ettiği 309 sayılı karar yer alıyor. Devlet okullarında geçerli tek tip üniforma kurallarını güncelleyen düzenleme, "okul üniformasının bütünlüğünü bozan veya eğitimin laiklik niteliğine aykırı unsurların" kullanımını kısıtlıyor.
Metinde "başörtüsü" ifadesi açıkça bir yasak olarak zikredilmese de okul yönetimlerinin bu maddeyi başörtülü öğrencileri derse almamak şeklinde yorumlaması krizi tırmandırdı. Veliler ve insan hakları savunucuları, söz konusu fiili yasaklamanın inanç özgürlüğü ve anayasal eğitim hakkının ihlali anlamına geldiğini savunuyor.
KAPSAM GENİŞLEDİ: ÖĞRETMENLERE DE YASAK
Öğrencilerle başlayan tartışma, 6 Ekim’de yürürlüğe giren ve öğretmenlerin mesleki kılık-kıyafet kurallarını düzenleyen 325 sayılı kararla yeni bir boyut kazandı. Bu kararın ardından Bakü ve Sumgayıt’ta görev yapan bazı başörtülü öğretmenlerin de okul yöneticileri tarafından uyarıldığı ya da görevlerini sürdürmekte engellerle karşılaştığı bildirildi.
Artan tartışmaların ardından Bakü Şehir Eğitim İdaresi, 9 Ekim tarihinde devlet okullarında kapsamlı bir kılık-kıyafet denetimi başlatılacağını duyurdu. Açıklamada, sürecin amacının "okullarda disiplinli, düzenli ve eşitlikçi bir eğitim ortamı tesis etmek" olduğu, kuralların uygulanmasında okul idareleri ile Pedagoji Kurullarının yetkili kılındığı belirtildi.
TEPKİLER TÜRKİYE’YE DE TAŞINDI
Azerbaycan’da yaşanan gelişmeler, Türkiye’deki sivil toplum kuruluşlarının da gündemine girdi. Özgür Düşünce ve Eğitim Hakları Derneği’nin (Özgür-Der) çağrısıyla 3 Ekim’de İstanbul’daki Azerbaycan Konsolosluğu önünde toplanan bir grup, Bakü’deki uygulamaları kınayan bir protesto gösterisi düzenlemişti. Eylemde, yaşanan süreç Türkiye’deki 28 Şubat döneminin yasakçı uygulamalarına benzetilmiş ve öğrencilerin eğitim haklarının korunması çağrısında bulunulmuştu.
Karar