"Güzel Konuşma Sanatı" ile "Doğru Yazma Sanatı" kitaplarının yazarı Bulut, AA muhabirine, sosyal medyanın yaygın kullanımının Türkçenin doğru kullanımı açısından ciddi hatalara zemin hazırladığını söyledi.

Dijital çağda paylaşılan yazı ve videolarda sözcüklerin yanlış telaffuz edildiğini, yazımlarda büyük hatalar bulunduğunu aktaran Bulut, "Şu an sosyal medya kullanıcılarının büyük bir çoğunluğu yazdıkları yazılarda ya da paylaştıkları videolarda sözcükleri yanlış telaffuz ediyor. Yazımlarda da büyük hata ve yanlışlar var. Bu anlamda bakarsak dijital çağda ne yazık ki Türkçeyle ilgili çok olumlu gelişmeler olduğunu söyleyemeyeceğim." diye konuştu.

Dr. Öğr. Üyesi Bulut, dilde harflerin yutularak konuşulmasının yaygın bir yanlış haline geldiğini belirtti.

Bunun kibarlık olarak algılanmasının hatalı olduğuna dikkati çeken Bulut, şöyle devam etti:

"Birçok kelime artık harfleri yutularak söyleniyor. Bunlar yaygın yanlışlar içerisinde. 'Geliyor' kimse demiyor, çok sayıda kişi için söylüyorum. 'Geliyo', 'gidiyo', 'yapıyo', 'düşüyo', 'incek', 'gelcek', 'gitcek' şeklinde telaffuzlar var. Bunlar hatalıdır. Burada bir kibar ifade de yoktur. Böyle bir yaygın yanlış var. Kibar konuşuyoruz gibi düşünülse de böyle bir kibar konuşma şekli yoktur. Türkçeyi doğru şekilde, hakkıyla telaffuz etmek gerekiyor. 'Geliyor', 'gidiyor', 'yapıyor', 'düşüyor' derken r harfi söylenir ancak ses baskısı yapılmaz."

Mesajlaşmalarda ve elektronik postalarda kelimelerin kısaltılmasının zamanla doğru yazımın unutulmasına yol açtığını vurgulayan Bulut, "Mesela 'merhaba' yazılmıyor, 'mrb' yazılıyor. 'Nasılsınız?' kısaltılmış durumda. Bunları kısaltırken artık yavaş yavaş doğru yazımı da unutuluyor ve yaygın yanlışların artmasına sebep oluyor. Bu sebeple Türkçenin torunlarımıza doğru şekilde ulaşabilmesi için mutlaka Türkçeyle ilgili hassasiyetimizin artması lazım. Doğru yazımlar ve telaffuzlar bizim için çok önemli." ifadelerini kullandı.

Bulut, televizyon kanallarındaki altyazılarda ve sosyal medya metinlerindeki yazım hatalarının izleyiciler tarafından doğru kabul edildiğinin altını çizerek, Türk Dil Kurumunun (TDK) dijital sözlüklerinin kullanımının önemine işaret etti.

ŞAPKA İŞARETİ HİÇBİR ZAMAN KALDIRILMADI

"Doğru Yazma Sanatı" kitabını da bu yaygın hatalara dikkati çekmek için yazdığını anlatan Bulut, şunları belirtti:

"Şapka işareti, inceltme işareti ve düzeltme işareti aynı anlama gelir. Şapka işareti hiçbir zaman kaldırılmadı. Böyle bir yaygın yanlış var. Şapka işareti kullanılmak zorundadır. Kullanılmadığı zaman sözcüklerin anlamı değişir. Hemen bir iki örnek vereyim. Mesela 'âmin' sözcüğü. Burada, yani duaların kabul olması anlamında kullanılan sözcükte 'a' seslisinin üzerinde şapka işareti vardır. Şapka işaretini koymazsak, 'amin' şeklinde telaffuz etmemiz gerekir ve bu kimyasal bir terimdir. Aynı şekilde 'hâkim' sözcüğü. Yargıç anlamına gelen sözcükte 'a' seslisinin üzerinde şapka işareti vardır. Şapka işaretini eğer koymazsak o zaman 'hakim' şeklinde okuruz. Anlam tamamıyla değişir. Benzer çok sayıda sözcük var. 'Millî' sözcüğünün ikinci 'i'si nispet 'i'sidir, şapkalıdır ve uzun söylenir. 'Millî' şeklinde söyleriz. Eğer şapka işaretini koymazsak 'milli' kelimesinin kısa söylenmesi gerekir ve 'kumlu' anlamına gelir. Bakınız, 'millî' ne demek? Ulusa ait, millete dair anlamına gelir. Millî sözcüğünde ikinci 'i' nispet 'i'sidir, mutlaka şapka kullanılması gerekir."

Dr. Öğr. Üyesi Bulut, haberlerin sosyal medyada hızlı tüketilmesinin metinlerdeki hataları artırdığına dikkati çekti.

Yalnızca imla kurallarına hakim olmanın Türkçeyi doğru konuşmak için yeterli olmayacağını dile getiren Bulut, bu durumun çözümü için okullarda diksiyon eğitimine yer verilmesi gerektiğini anlattı.

aa