Rakamlar uçuşuyor ama Türkiye’nin kaya gazı rezervleri belli değil
Türkiye’nin 40-50 yıllık enerji ihtiyacını karşılayacak kaya gazı kaynağı bulunduğuna yönelik haberler son zamanlarda medyada sık sık işleniyor.
İbrahim Türkmen'in haberi:
Petrol İşleri Genel Müdürü Selami İncedalcı gazetelerde bu tür haberleri hayretle okuduklarını belirtiyor. İncedalcı’ya göre Türkiye’de toplam organik karbon (TOC) değeri yüzde 10’un üzerinde olup ekonomik açıdan bir anlam ifade eden kaya gazı kaynaklarının varlığı konusunda bir sorun yok. Ancak toplam rezerv miktarı hakkındaki söylemler çoğunlukla spekülatif tahminlerden ibaret. Ortaya atılan rakamları “hacimsel tahminler” şeklinde niteleyen İncedalcı, “Şimdi diyelim 2 trilyon metreküp var deniliyor. Bu rakamları ortaya çıkaranlar kim? Araştırmacılar. Birtakım sismik verilere, hesaplanan tabaka kalınlıklarına göre öngörülerde bulunuyorlar. Ama bunların isabet oranı yüzde 25’i geçemez.” diyor.
Soruları cevaplayan genel müdür İncedalcı, Türkiye’de tespit edilen kaya gazı oluşumlarının hem petrol hem de gaz üretimi için uygunluğuna dair sağlam çalışmalar bulunduğunu söyledi. Bunların jeokimyası ile ilgili unsurların hâlâ tam anlamıyla tespit edilemediğini belirten İncedalcı’nın verdiği bilgiye göre kaya gazını hapseden katmanların gözenekliliği, geçirgenliği, çatlak sistemlerinin yapısı ve elektriksel durumları gibi yapısal özelliklerinin anlaşılması için ilave araştırılmalar gerekiyor. Bunun için de “parametre kuyuları”nın açılmasına ihtiyaç duyuluyor.
Türk Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) tarafından ilk defa geçen yıl içinde Diyarbakır’ın Silvan ilçesi dolaylarında Sarıbuğday kuyusu bu amaçla açılan ilk ve tek kuyu ve burada şimdiye dek 3 bin metre derinliğe inildi. Kaya gazı katmanının özelliklerini tam anlayabilmek için bir kuyunun yetmeyebileceğini, ayrıca kuyunun yerinin doğru tespit edilip edilmediğini bilmenin de zor olduğunu anlatan İncedalcı, bir ihtimal yeni kuyulara da ihtiyaç duyulacağını kaydediyor. Rezerv miktarının tahmininin, ancak bütün bu analizlerin neticesinde yapılabileceğini sözlerine ekliyor. Bundan sonraki durumu İncedalcı şöyle özetliyor: “TPAO ticari sırlar kapsamında parametre kuyusu sonuçlarını gizli tutacak ve bu sonuçlara göre Shell firmasıyla ortak olarak açacağı araştırma kuyularının mevkilerini tespit edecek. Sonra ilk deneme üretimini gerçekleştirecek ve buna göre bir kuyu tespit edecek. 2013’ün son çeyreğinde parametrelerin sonuçlarına göre pilot proje olarak Silvan civarında 12-13 kilometrekarelik bir alanda üretime başlayacak.”
Zaman
