Bilici, Serbestiyet'te yayınlanan "İslam ve düşüncede yerlilik" başlıklı yazısında yerlilik ile millilik kavramlarının birbirinden farklı olduğunu belirterek, "Yerlilik ile millilik birlikte vurgulandığı için çok sık karıştırılıyor. Lakin farklı şeyler. Millilik bazı düşüncelere kapı açar ancak başka bazı düşüncelere de kapıyı kapatır bir gafilane aidiyettir. Yerlilik ise düşüncede tevazu ve duyarlılığı doğuran bir farkındalık halidir. Yerlinin aidiyeti haddini bilmesidir. Haddini bilen her yerde hürmet görür. Haddini bilmeyen ise etrafına mutabakat sağlayamaz. Yerini bilenin bir dünyası vardır. Dünyada yeri olmayan ise dünyanın her yerinde olsa bile yersizdir" dedi.

İslam'ın hem yerli hem de evrensel olduğunu hatırlatan Bilici, "Yerli olduğu için evrenseldir. İslam, Arap dilinin ve kültürünün içinden zuhur ettiği için evrensel olabilmiştir. İslamın coğrafya ve zaman içindeki yayılış ve genişlemesine baktığınızda da bu yerliliğin hep hükümferma olduğunu görüyoruz. Muhtelif mezhepleri, çeşitli İslami disiplinleri doğuran şey yerliliktir. Mesela Arapça grameri Arap Müslüman için yerlilik değildir, dini bir ihtiyaç da değildir. Fakat Arapça dilini ve gramerini öğrenmek Fars Müslümanı için yerliliktir. Arap değilsen, Arap olmamanın sonuçlarını gözetmek, gereğini yapmak yerliliktir. Ceziretül Arab’da yaşayan, Peygamber zamanındaki besatetten (basitlikten) henüz uzağa gitmemiş olan Müslümanların “ehl-i hadis” olması doğru olandır. Ondan farklı bir mekan ve bağlamın Müslümanı olanların “ehl-i rey” olması aynı şekilde doğru olandır. İslamiyet yer’den yer’e evrenseldir. Yerlilik yerlilik büyüyen/yayılan bir İslam vardır" şeklinde yazdı.

TÜRKİYE’NİN BİR MARX’A İHTİYACI YOKTUR

Türkiye’den Said Nursi'nin çıkacağını Marx'ın çıkamayacağına dikkat çeken Bilici yazısını şöyle sürdürdü:

"Düşünce sadece yerli olduğunda düşüncedir ve evrenseldir. Marx Avrupalı olduğu için yerli ve evrenseldir. Türkiye’de Marx olunamaz, Marx evrenselliği yakaladığında bile Türkiye’de yerliliğin yerini alamaz. Türkiye’den Marx çıkmaz. Çıkarmaya çalışan Marx’ı anlamamıştır.

"Türkiye’de Said Nursi çıkar, İsmet Özel çıkar, Ali Bulaç çıkar, Sevan Nisanyan çıkar ama Marx çıkmaz, çıkamaz, çıkmamalı. Türkiye’nin bir Marx’a ihtiyacı yoktur. Türkiye’de Marx’tan istifade edilir ama Marx olunmaz. Bizde düşünür kıtlığının sebebi akredite edilmeme korkusuyla başkası olma çabasıdır. Orhan Pamuk akredite olduğu için bir Avrupalıdır. Belki sadece Nişantaşı’nda yerlidir. Avrupa’nın Avrupa dışına sadaka verme lüzumu (çokkültürcülük, çeşitlilik kontenjanı) kapsamında Nobel alabilir. Eğer Avrupa’yı hesaba katmasaydı (yani İngilizce yazıyor olmasaydı) ve iki kat daha yetenekli ve usta bir yazar olsaydı yine de Nobel alamazdı. Ya Nobel’i almak için yerlilikten kayıp yaşarsın ya da yerli olup farkedilmemeyi göze alırsın.

Yanlış hatırlamıyorsam İmam Şafii’nin güzel bir sözü var: Eğer içtihada kabiliyetin varsa taklide hakkın yok diye. Yani eğer sen kendin mevcut bir bağlam için içtihada kabil isen o konuda sen başka birini taklid etmemelisin. Bu hem özgürleştirici hem infirad ile ittihadı cemeden muazzam bir yaklaşım."