Pastırma yazı uzadı, pazar filesi yarı yarıya ucuzladı
Kış aylarında meyve ve sebze fiyatlarında görülen ani artışlar 2012’de yerini indirime bıraktı.
Şaban Gündüz'ün haberi;
Havaların şu ana kadar sıcak gitmesi (pastırma sıcakları) ve sera üretimindeki artış, pazara bolluk getirdi. Geçen yıl bu dönem halde 3 liradan satılan domates, bugünlerde 80 kuruştan, 4,5 TL’ye satılan sivri biber ise 90 kuruştan alıcı buluyor.
Aralık ayında olmamıza rağmen hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi sebze-meyve fiyatlarını düşürdü. Her yıl kış aylarında meyve ve sebze fiyatlarında artış yaşanırken bu yıl yüzde 50’den fazla düşüş var. Pastırma yazının uzun sürmesi, sera üretiminde rekolte artışına sebep oldu. Yaz dönemi tarla üretiminin de tam olarak bitmemesi ve sera ürünlerinin çıkması, arz fazlasına yol açtı. Piyasada ürünlerin bol olması ise fiyatları düşürdü. Sektör temsilcilerine göre fiyatların düşmesinde ihracatın yavaşlaması da etkili oldu. Geçen yıl bu dönem halde 3 TL’den satılan domates, kasım ayının son günlerinde 50 ile 80 kuruş arasında alıcı buluyor. Geçen yıl kasım sonunda halden 3,70 TL’den çıkan salatalık şimdi 40-80 kuruş, 4,5 TL’den satılan sivri biber 60-90 kuruş, 4,20 TL’den satılan kabak 50-80 kuruş, 5 TL olan patlıcan 60-90 kuruş arasında satılıyor. Fiyatların bir süre daha düşük seyredeceği öngörülüyor. Ayrıca kış aylarında zam şampiyonluğunu kaptırmayan sebze fiyatlarının, bu sene enflasyon üzerinde etkisinin de sınırlı kalması bekleniyor. Pastırma yazı, genellikle sonbahar mevsiminin sonundaki (ekim ayının sonundan kasım ayının ortasına kadar) güneşli, hava sıcaklığının mevsime göre yüksek olduğu günler için kullanılan bir deyim.
Antalya Ziraat Odası Başkanı Halil Ordu, fiyatların düşük seyretmesinin hava şartlarından kaynaklandığını belirterek, “Hava sıcaklığı, mevsim normallerinin üzerinde seyrediyor. Böyle olunca seradaki bitkiler hızlı çiçek tutup çabuk meyve verdi. Aniden bollaşan ürün, piyasada arz talep dengesini bozdu.” dedi. Kış aylarına gelinmesine rağmen ürünün para etmediğini dile getiren Ordu, şöyle devam etti: “Çiftçi zarar ediyor. Aldığı krediyi ödeyemiyor. Tarlasını satılığa çıkaranlar olduğunu duyuyoruz. Konuyu geçen hafta Kumluca’da fuar açılışına katılan Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı Mehdi Eker’e ilettik.” Fiyatların son bir aydır düşük seyrettiğini ifade eden Ordu, yayla üretiminin hemen ardından sera ürünlerinin de devreye girmesinin, fiyatları iyice düşürdüğünü aktardı.
İç piyasaya yönelik meyve sebze ticareti yapan Alyans Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Küçükoğlu, kış ayları olmasına rağmen sebze fiyatlarının düşüklüğüne dikkat çekiyor. Bu dönemde ihracatın da yavaşladığını, özellikle Rusya ve Romanya’ya ürün gönderilmesinde sıkıntılar yaşandığını ifade eden Küçükoğlu, “Rusya’da bazı Türk firmalarının maliyeyle sorun yaşamasından dolayı bu ülkeye ihracat yavaşladı. Romanya ise AB pazarı olduğu için Türk firmalarına zorluk çıkarıyor. Yaşanan bu sıkıntılar, ihracatı yavaşlatırken iç piyasada da fiyatların düşük seyretmesine sebep oluyor.” diye konuştu.
Antalya İhracatçılar Birliği Başkanı Mustafa Satıcı ise dış piyasalarda da benzer sıkıntılar yaşandığını dile getirdi. Avrupa ve Rusya’da yerli ürünlerin henüz bitmediğini aktaran Satıcı, şunları kaydetti: “Bu ülkelerden talep gelmeyince ihracat yavaşladı. Dışarıya gitmeyen ürün, iç piyasada yığıldı. Bu da fiyatları düşürdü. Fiyatlarda istikrar oluşması için ihracatı teşvik edici mekanizmaların devreye girmesi lazım.” Antalya Toptancı Hali yetkilileri de sebze fiyatlarının mevsim olarak son yılların en düşük dönemini yaşadığına dikkat çekerek, “Domates, şimdiye kadar bu mevsimde hiç salçaya gitmemişti. Şimdi salçaya gidiyor. Salatalık ve patlıcan ise çöpe dökülüyor. İhracat yavaş gidiyor. İç piyasa ürün çekmiyor. Ciddi sıkıntı söz konusu.” şeklinde konuştu. Vatandaşlar ise yaz aylarında ve Ramazan’da birçok ürünün çok yüksek fiyattan satıldığını, bunun da kendilerini olumsuz etkilediğini ifade ederek, “Ramazan ayında 3 liraya satılan salatalığı pahalı olduğu için yemedik. Şimdi ise kış ürünü olmadığı için domates ve salatalıktan uzak duruyoruz.” diye konuştu.
Zaman
