Ayrılıkçı ETA, General Franco döneminde 1936'da Bask bölgesinin feshedilen özerkliğini kazanmak için yapılandı. Örgüt daha sonra da bölgenin bağımsızlığını elde etmek amacıyla hareket etmeye başladı. Özerkliği feshedilen Galiçya ve Katalonya'da olduğu gibi, Bask bölgesinde de, İspanyolcayla hiçbir benzerliği olmayan yerel dil yasaklanmış ve Bask milliyetçileri sürgüne gönderilmişti. Örgüt, haklarını yeniden kazanmak için terörü bir çözüm olarak görürken bölge ile aynı kaderi paylaşan diğer özerk bölge Katalonya ise her zaman barışçıl politikalar güttü. Örgütün 43 yıl sonra terör faaliyetlerini sona erdirmesindeki ana etken ise önce sivil toplumun ETA'nın kanlı saldırılarına karşı çıkışı ve ardından da İspanyol hükümetinin ETA ile masaya oturmayı kabul etmesi oldu. Bunun üzerine İspanyol Başbakanı Jose Luis Rodriguez Zapatero, ETA'nın silah bırakması durumunda kapatılan Batasuna partisi yeraltına inen üyeleri ile görüşeceğini bildirdi. Fakat teklifleri yeterli bulmayan ETA militanları ateşkesin yapılmasından sonra Madrid Havaalanı'na bombalı saldırı düzenledi. On binlerce İspanyol'un protestosuna neden olan bu saldırı ETA için geriletici bir güç oldu.

eta mahkûmlarından çağrı

Hükümetle müzakere sürecini baltalayan saldırının ardından polis, ETA'ya yönelik organize operasyonlar gerçekleştirdi. Bu operasyonlar sonucu 732 terörist yakalanarak, hapse atıldı. Geçen ay başından bu yana 732 mahkûm, şiddeti reddeden bir dizi talebi de içeren "Gernika antlaşması"na destek verdiklerini açıkladı. Bu çağrı zaten kamuoyu desteğini kaybetmiş ETA'nın tabanda da zayıfladığı yorumlarına sebep oldu. Son olarak Zapatero hükümeti, yüzde 90'ı hapishanede olan ETA örgütüne bir çağrıda daha bulundu. Yalnızca 50 üyesi dışarıda bulunan ayrılıkçı Bask militanları da bu çağrıyı kabul ederek, dün silah bıraktıklarını açıkladı.

1960 yılından itibaren terör faaliyetlerine başlayan örgüt, ilk ölümcül eylemini 1968 yılında gerçekleştirmişti. Franco diktasına karşı kurulan örgüt, ardından 1973'te Franco'nun yakın çalışma arkadaşı Başbakan Luis Carreo Blanco'ya suikastta bulundu. Bugüne kadar aralarında Blanco'nun da olduğu 800'den fazla kişinin ölümünden sorumlu tutulan örgütün en kanlı saldırısı ise 1980'de 100 kişinin ölümü ile sonuçlandı.

'Bugüne yasal ve sosyal baskı ile gelindi'

Ayrılıkçı ETA'nın silahlı faaliyetlerini bıraktığını açıklaması İspanyol hükümetinde memnuniyet meydana getirse de, hükümet kanadından "her şey bitmedi, yapılacaklar var" mesajı verildi. İspanya Savunma Bakanı Carme Chacon, "Silah bırakmanın ötesinde kalan şeyler var. Hepimiz bu günü, 30 yılı aşkın bir süredir beklenen, terör örgütünün sonunun başlangıcı olarak hatırlayacağız." dedi. Chacon, "Yeni yol haritasında uzlaşma ve birlikte yaşam olacaktır." şeklinde konuştu. Savunma Bakanı, ETA'nın bugüne 'yasal ve polisiye baskı ile sosyal dışlanmanın sonucunda geldiğini' belirtti. Bu arada ETA'nın silahlı mücadeleyi kesin olarak bırakma kararı, Bask bölgesindeki özerk yönetimi de harekete geçirdi. ABD'deki ziyaretlerini yarıda kesen Bask Özerk Yönetimi Başkanı Patxi Lopez, İspanya'ya dönerken, Bask Özerk Hükümeti Bakanlar Kurulu'nu yeni durumu değerlendirmek için acil toplantıya çağırdı.

Zaman