Norveçliler bilimin Müslüman sultanları ile tanıştı

Norveçliler bilimin Müslüman sultanları ile tanıştı

Avrupalılar, çoğu kez İslâm ile bilimin birbirine uzak kavramlar olduğunu iddia eder. Norveç’te açılan ‘Bilimin Sultanları Müzesi’ bu tezi çürütüyor.

Engin Tenekeci'nin haberi:

Müzenin müdürü bilim tarihçisi Vidar Enebakk de bunu doğruluyor: “Bu iki kavram birbirini tamamlıyor. Müslümanlar her zaman Kur’an’a ve doğaya bakarak ilmî araştırmalar yaptı.”

Dünden bugüne Avrupa’da İslâm ve bilim her zaman birbirine zıt kavramlarmış gibi gösterildi. Diğer taraftan, Batı’nın gerçekleştirdiği Rönesans (Aydınlanma) hareketinin temelinde var olan 6 asırlık Müslüman alimlerinin ilmî keşifleri ve eserleri de gizlendi. Bunun en önemli nedeni ise Müslümanların, İslâm bilginlerinin asırların birikimiyle bıraktığı eser ve buluşlara sahip çıkılmaması, Batı’nın İslâm’a önyargıyla yaklaşması şeklinde lanse edildi.

 nrveclilerblim-400.jpg

Buna göre Batı, İslâm bilginlerinin Kur’an ayetlerinden ve nebevi beyanlardan aldığı ilhamla tıptan astronomiye, fizikten matematiğe kadar birçok farklı sahada yapmış olduğu ilmî buluşlara sahip çıkarak geliştirdi ve gelişti. Ancak Müslümanlar ise bu kudsi kaynaklara gözlerini kapatarak geriledi.

Aralık ayının sonuna kadar Norveç’in başkenti Oslo’da açılan ‘Bilimin Sultanları Müzesi’nde sergilenmeye devam eden İslâm bilginlerine ait eserler, İslâm ile bilimin barışık olduğunu, Kur’an ayetlerinin inananları bilime teşvik ettiğini kanıtlıyor. Norveç Eğitim Bakanlığı ve müze yetkililerine göre, Avrupa’nın ilmî gelişiminin arka planında İslâm âlimlerinin araştırmaları ve buluşları yatıyor. Aynı zamanda sergi, Kur’an’ın sadece bir tarih kitabı olmadığını, içinde başta doğa bilimleri olmak üzere birçok ilmî gerçekleri barındırdığını ve insanlığı aydınlatmada en önemli İlahî bir kaynak olduğunu ispatlıyor.

 nrveclilerblim-2400.jpg

Müzede Kuzey Afrika’dan Anadolu’ya, Asya’dan Arabistan’a kadar zuhur eden birçok İslâm âliminin araştırma ve buluşları sergileniyor. Razi, İbni Sina, Zehravi, Takiyüddin bin Manıf, El Cahiz, Piri Reis, Benu Musa kardeşler, Kindi, Biruni, İbni Haldun müzede eserleri sergilenen isimler arasında yer alıyor.

İlmî gelişmelerin temelinde Müslüman âlimlerin buluşları yatıyor

Bilimin Sultanları Müzesi Müdürü ve Norveç’in tanınmış bilim tarihçilerinden Vidar Enebakk, tarihte Müslümanların her zaman Kur’an’a ve doğaya bakarak ilmî araştırmalar yaptığını, din ile bilimi birleştirdiklerini vurguluyor. “Din ve bilim birbirine zıt şeyler değildir.” diyen Norveçli araştırmacı, aksine bu iki şeyin birbirlerini tamamladıklarının altını çiziyor. İslâm dininin bilime karşı olmadığını söyleyen Norveçli araştırmacı, sergiyle de bunu ispatlamaya çalıştıklarını anlatıyor.

Enebakk’a göre Avrupa’daki ilmî gelişmelerin temelinde Müslüman âlimlerin buluşları yatıyor. Tarih boyunca İslâm devletlerinin başında bulunan liderlerin ilmî araştırmalara destekleri çok büyük oldu. Ayrıca bu liderler, bünyelerinde barındırdığı Hıristiyan ve Yahudi bilginlere de sahip çıktı ve onların yaptıkları her türlü ilmî araştırmalara da maddî-manevî destekte bulundu.

İslâm karşıtları tarafından da müzeye ilginin oldukça yoğun olduğunu söyleyen Enebakk, bazı eleştiri oklarına da maruz kaldıklarını dile getiriyor: “Bazıları çok şaşırdı, bazıları ise bize çirkin ithamlarda bulundu. Oldukça fazla tepki gördük, birçok asılsız iddiayla karşılaştık. Bize beyin yıkıyorlar, dediler. Arabistan ajanı, dediler. Norveç’i İslâmlaştırıyorlar, dediler. Ama bu tür tepkiler, bize gelen olumlu tepkilerin yanında marjinal derecede az. Aslında eleştirilmek güzel. Bu şekilde onlara cevap verme ve doğruyu gösterme fırsatı buluyoruz.’’

Norveç Eğitim Bakanlığı, müzeye ilişkin yaptığı açıklamalarda serginin, bilimsel gelişmelerin sadece Avrupa ile sınırlı olmadığını ispatladığını, müzeyi ziyaret eden öğrencilerin ise tarih ufuklarını genişlettiğini söylüyor. Bakanlık, sergi boyunca öğrencilerin, İslâmî bilimlerin altın çağında (750-1250 yılları arasında) neler yaşandığı hakkında bilgi edineceğini aktararak, “Böylelikle Norveçli öğrenciler, İslâm dünyasında bilim adına gerçekleşen etkileyici bilgileri öğrenecek.” açıklamasında bulunuyor. Öte yandan bakanlık, sergi aracılığıyla Norveçli öğrencilerin İslâm kültürünü daha yakından tanıma fırsatını bulacaklarını belirtiyor.

Bakanlık, yeni eğitim sezonunda Norveçli öğrenciler ve öğretmenler için hazırlanan eğitim planında, Avrupa’daki çoğu araştırmaların ve ilmî gelişmelerin temelinin Arap dünyasından geldiği vurgusunda bulunacağını ifade ediyor. Bakanlığa göre sergi, toplumdaki önyargıları kırmaya yardımcı olmanın yanında, Norveç toplumunda yaşayan yerli-yabancı kitleler arasında ortak bir nokta oluşturmaya katkı sağlayacak ve bilim hakkında konuşmak için ortak bir dil oluşturmaya vesile olacak.

Zaman