Sokağa çıkma yasağı ve ordunun 'toplanmayın' uyarısına rağmen dün de on binlerce Mısırlı, Mübarek'e istifa çağrısıyla meydanlara akın etti. Başkent Kahire, İskenderiye, Süveyş ve İsmailiye gibi kentler başta olmak üzere ülke çapında gösteriler düzenlendi. Bunun üzerine ikinci bir hamle yapan Mübarek, halkın saygı duyduğu istihbarat başkanı Ömer Süleyman'ı yardımcısı olarak atadı. 30 yıldır bu yöndeki taleplere karşı çıkan Mübarek'in yeni adımı, devlet başkanlığından çekileceğinin işareti olarak yorumlanıyor. Cuma günkü çatışmaların bilançosu da netleşiyor. Resmî olmayan kaynaklara göre en az 62 kişi hayatını kaybetti.

Olayları birçok kentte canlı veren Katar merkezli El Cezire televizyonuna göre İskenderiye'de 23, Süveyş'te en az 27 ve Kahire'de de 22 kişi hayatını kaybetti. Ölenler arasında polisler ile çocuklar da bulunuyor. Giza, Port Said ve Mansura kentlerinde de ölümler meydana geldiği ifade edildi. Salıdan bu yana ölenlerin sayısının 95'e, yaralananların sayısının ise 2 bin 500'e ulaştığı belirtildi. Kahire'deki Tahrir Meydanı'nda toplanan göstericiler, kentte ayaklanmayı bastırmak amacıyla konuşlanan Mısır ordusuna rağmen, Mübarek'in gitmesi yönünde sloganlar attı. Askeri birliklerin de şehir merkezinde halkla yakın diyalog içinde hareket ettikleri görüldü. Kahire'de göstericilerin İçişleri Bakan-lığı'nı basmak istemesi üzerine önce polis ve göstericiler, daha sonra da ordu birlikleri ve polis arasında çatışma çıktı. Polis ve ordu birlikleri arasındaki çatışmanın göstericileri korumak isteyen ordu birliklerinin bakanlığa girmek istemesi üzerine çıktığı belirtildi. Çatışmada çok sayıda kişinin yaralandığı, ölenlerin de olabileceği bildirildi. Kentte önceki gece boyunca süren gösterilerde çok sayıda işyeri yağmalandı ve askeri araçlar yakıldı. İktidardaki Ulusal Demokrasi Partisi'nin binasını ve Mısır Vergi İdaresi merkezini ateşe veren göstericiler, banka şubeleri ile Kahire'nin arka semtlerindeki birçok mağazayı yağma etti. Yağmalamalardan ünlü Mısır Müzesi de nasibini aldı. Müzeye giren yağmacılar, firavunlar döneminden kalma iki mumyaya zarar verdi. Yağma olaylarının artması üzerine birçok semtte halk, evlerini ve işyerlerini, ellerinde bıçaklar, sopalar ve taşlarla yağmacılara karşı korumaya çalışıyor. İskenderiye kentinde de protestocularla polis arasında çatışma çıktı. Polisin çatışmada göz yaşartıcı gaz ve gerçek mermiler kullandığı kaydedildi. Mısır polisinin Biba ve Nasır şehirlerinde de karakollara saldıran 17 kişiyi öldürdüğü bildirildi. Ülke genelinde önceki gün kesilen cep telefonu bağlantısı dün açıldı.

Kargaşa ortamının hakim olduğu Mısır'da Kahire yakınlarındaki ülkenin en büyük hapishanelerinden Tora Cezaevi'nde mahkumların isyan çıkararak kaçtığı kaydedilirken İsmailiye kentinde de protestocuların istihbarat merkezini ele geçirdiği iddia edildi.

MÜSLÜMAN KARDEŞLER, GEÇİŞ HÜKÜMETİ İSTEDİ

İslam alimi Şeyh Yusuf el Kardavi, Mısır Cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek'e, görevden ayrılması çağrısı yaparken, ülkedeki en büyük muhalefet örgütü Müslüman Kardeşler de barışçı iktidar değişimi istedi. Örgüt, yaptığı yazılı açıklamada, "barışçı isyanı" desteklediklerini belirtti. Ulusal Demokrasi Partisi'nin (UDP) olmadığı bir geçiş hükümetinin kurulması, adil seçimlerin düzenlenmesi çağrısı yaptı. Protestocuların hedefinde olan UDP'nin üst düzey yetkilisi Ahmed İzz istifa ederken hükümetin feshedilmesinin ardından dün eski Sivil Havacılık Bakanı ve Hava Kuvvetleri Komutanı Ahmed Şefik'e hükümeti kurma görevi verildi. Eski savaş pilotu olan Şefik, Mübarek'in yakın bir dostu ve çalışma arkadaşı olarak biliniyor.

Hükümeti görevden almasına rağmen protestoların dinmemesi üzerine Mübarek ikinci bir hamle yaparak istihbarat başkanı ve sırdaşı Ömer Süleyman'ı yardımcısı olarak atadı. Süleyman dün akşam yemin ederek göreve başladı. Mübarek, 1981'de iktidara geldiğinden beri yardımcı atamamıştı. Süleyman'ın atanması, muhtemel bir iktidar devri planını ve halefi olarak görülen oğlu Cemal'in gözden çıkarıldığını gösteriyor. Atama aynı zamanda, Mübarek'in eylüldeki devlet başkanlığı seçimine katılmayabileceğine işaret ediyor. Mısır'ın ABD ile ilişkilerinde önemli bir role sahip olan Süleyman, 1993'ten bu yana da Mısır Genel İstihbarat Hizmetleri'nin başkanlığını yapıyordu. Bu görevi esnasında İsrail ile Filistin barış görüşmelerinde önemli görevler üstlendi. Ömer Süleyman, 1990'larda devlete karşı ayaklanmanın başını çeken İslami grupların parçalanmasının da arkasındaki beyindi.

TÜRKLER TÜRK OKULUNA SIĞINDI

Yeni bir hükümet kurulması kararından tatmin olmayan halkın, saygı duyulan isimler olmasına rağmen Ahmet Şefik ve Ömer Süleyman'a ilk tepkisi ise olumsuz oldu. Halk, bu isimlerin Mübarek tarafından atanmasına tepki gösteriyor. Protestocular Devlet Başkanı Mübarek gidene dek gösterilerine devam edeceklerini söylüyor. Muhalif lider Muhammed El Baradey de Mübarek'in "gitmesi gerektiğini" ve yeni bir hükümet kurma kararının da Mısır halkı için bir hayal kırıklığı olduğunu söyledi. Baradey, devlet başkanı yardımcısı ve başbakan atanmasının da yeterli olmadığını kaydetti. Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'nun eski başkanı, 2005 Nobel Barış Ödülü'nün sahibi El Baradey, önceki gün Mübarek'in görevi bırakması durumunda Mısır halkı isterse geçici yönetimin başına geçmeye hazır olduğunu belirtmişti.

Bu arada Kahire'de bulunan Türklerden bazıları otellerde mahsur kalırken, bazıları da otellerinden ayrılarak Türkiye'ye dönmek için Selahaddin Türk Koleji'nde toplandı. Türk Hava Yolları (THY) da tarifeli seferlerle Mısır'da mahsur kalan Türkleri tahliye etmeye çalışıyor. THY'nin ek sefer değil, çok yolcu kapasiteli uçak seferleri koyduğu belirtildi. Havaalanında internet hizmeti olmadığı için bilet kesilemiyor. Buradan Türkiye'ye gitmek isteyen bileti olmayan Türklerin Türkiye'den bilet alması gerekiyor.

Kral Abdullah'tan Mübarek'e destek

Arap dünyasının en etkili ülkelerinden Suudi Arabistan, Mısır'da Devlet Başkanı Hüsnü Mübarek karşıtı eylemler konusunda sessizliğini dün bozdu. Suudi Arabistan Kralı Abdullah'ın, gösterilerin hedefindeki Mübarek'e desteğini ifade ettiği bildirildi. Suudi haber ajansı SPA, Mübarek'i arayan Kral Abdullah'ın, "Hiçbir Arap ya da Müslüman'ın, ifade özgürlüğü adı altında insanların arasına sızıp, bundan, kendi yıkıcı nefretlerini yaymak için istifade etmek suretiyle Arap ve Müslüman Mısır'ın güvenlik ve istikrarına müdahalesine tahammül etmeyeceğini" söylediğini bildirdi. İran ise Mısır yönetiminden halkın haklı taleplerini dikkate alması ve şiddetten kaçınması çağrısında bulundu. İngiltere, Fransa ve Almanya liderleri de ortak bir açıklama yaparak Mübarek'e, silahsız protestoculara karşı şiddetten kaçınma, adil ve serbest seçimler için şartları oluşturma çağrısı yaptı.

İsrail, gelişmeleri kaygıyla izliyor

İsrail, Arap ülkeleri arasında barış anlaşmasının bulunduğu iki ülkeden biri olan Mısır'daki gelişmeleri çok yakından ve kaygıyla izliyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Mısır'daki gösterilerle ilgili olarak herhangi bir yorumda bulunulmamasını istediği belirtildi. Bu ülkedeki muhtemel bir rejim değişikliğinin, İsrail-Mısır ilişkilerini olumsuz etkileyebileceği endişesini dile getiren yetkililerin, gösterilerin Filistin Yönetimi'ne de sıçramasından endişe ettikleri kaydediliyor. Tel Aviv dün Mısır'daki diplomatlarının ailelerinin de aralarında bulunduğu 200 kadar İsrailli'yi tahliye etti. İsrail'in Kahire'deki Büyükelçisi Yitzhak Levanon ile diğer diplomatların ise Kahire'de kaldıkları açıklandı.

Obama'dan 'şiddet kullanma' uyarısı

ABD Başkanı Barack Obama dün protestoların hedefindeki Mısır Devlet Başkanı Hüsnü Mübarek'i telefonla aradı. Obama, Mısır liderini, halkı için daha fazla demokrasi ve daha fazla ekonomik fırsatların sağlanması doğrultusunda çalışma sözünü tutmaya çağırdı. Obama, Beyaz Saray'da yaptığı açıklamaya göre Mübarek'e, barışçıl protestoculara karşı şiddet kullanmaktan kaçınması çağrısında da bulundu. Mısır'daki durumu yakından takip ettiklerini belirten Obama, ilk önceliklerinin olaylarda ölüm ve yaralanmaların meydana gelmesini önlemek olduğunu kaydetti. Mısır'daki hükümet karşıtı gösteriler tüm hızıyla sürerken, ABD'nin bu olaylar karşısında nasıl bir politika izleyeceği dikkatle takip ediliyor. ABD'deki medya organları ve düşünce kuruluşlarına göre ABD, "güçlü müttefiki olan" Mısır yönetimi ile göstericilerin "meşru talepleri" arasında sıkışıp kaldı.

Zaman