Başbakanlık Başdanışmanı İbrahim Kalın, İslam dünyasının 19. yüzyılda modernizmin Avrupa sömürgeciliğiyle birlikte gelmesiyle, "İslam'ın farklılıkları tehdit olarak değil, Allah'ın lütfu olarak gören kapsayıcı vizyonu" anlamındaki "Kozmopolit İslam ruhu"nun yitirildiğini belirterek, "Artık, İslam dünyasının kaybettiği kozmopolit İslam ruhunu geri kazanmaya ihtiyacı var" dedi.

Kalın, ABD'nin başkenti Washington'da düzenlenen ABD-İslam Dünyası Forumu'nda konuştu.

Arap dünyasının demokrasiye hazır olmadığı yönündeki düşüncelere katılmadığını dile getiren Kalın, bu konuda, Batı'daki anlayışları şekillendiren iki yanlış algılama olduğunu kaydetti.

Birinci yanlış algılamanın Doğu'ya yönelik Oryantalist bakış açısından kaynaklandığını belirten Kalın, Oryantalizmde, Arap dünyasının "tarih, din, kültür gibi nedenlerle ve hiçbir zaman sahip olmadıkları" için demokrasiye hazır olmadığının savunulduğunu hatırlattı.

Kalın, ikinci olarak, Avrupa'nın tarih ve kültürden coğrafyaya, siyasetten sanata herşeyi "Avrupa merkezli" gören ve tanımlayan bakış açısı bulunduğunu anımsatarak, artık Arap dünyasına yönelik yanlış algılama yaratan bu iki unsurun ders kitaplarından, politikaların oluşturulma şekillerine, her alanda değişmesi gerektiğini kaydetti. Kalın, "Artık, dünyada başka eşit partnerlerin de olduğunu ve onlara da eşit şartlarda saygı duyulması gerektiğini kabul etmeliyiz" dedi.

"KOZMOPOLİT İSLAM RUHU" GERİ KAZANILMALI

Bunun yanında, "Tunus ve Mısır'daki devrimlerin çok hızlı gerçekleştiğini ve insanların çok çabuk sonuç almak ve bir an önce tam işleyen demokrasiye geçmek istediklerini" ifade eden Kalın, ancak bunun hemen ilk seçimlerde mümkün olamayacağı görüşünü dile getirdi. Kalın, on yıllardır süren otoriter yönetimden sonra siyasi yapıları bir gecede demokrasiye geçirmenin kolay olmadığına dikkati çekerek, bunun zaman alacağını kaydetti.

Kalın, bir soru üzerine, demokrasi, hukukun üstünlüğü, hesap verilebilirlik, şeffaflık gibi temel unsurların İslam geleneğinde de olduğunu, İslam'ın bu kavramlara yabancı olmadığını söyledi.

Ancak, 19. yüzyılda İslam dünyasına modernizmin Avrupa sömürgeciliğiyle birlikte gelmesi nedeniyle, "İslam'ın farklılıkları tehdit olarak değil, Allah'ın lütfu olarak gören kapsayıcı vizyonu" anlamındaki "Kozmopolit İslam ruhu"nun yitirildiğini anlatan Kalın, Batı dünyasındaki insanların bu kolonyalist dönemi unutma eğilimi içinde olmasına rağmen, bölgede sömürgeciliğe dair anıların hafızalarda hala güçlü biçimde yer aldığını dile getirdi.

Kalın, Avrupa sömürgeciliğiyle ilgili bu sorunun Filistin meselesinde hala devam ettiğinden de örnek vererek, İslam dünyasının kaybettiği "kozmopolit İslam ruhunun" geri kazanmaya ihtiyacı olduğunu ifade etti.

"LAİKLİK YILLARCA DUMAN PERDESİ OLARAK KULLANILDI"

Kalın, bir soru üzerine, laikliğe dair iki tanımın olduğunu belirterek, bunlardan birini, siyaset ile dini kurumları birbirinden ayıran ve tüm grupların dini haklarını koruyan "kurumsal laiklik", diğerinin de "dünya görüşü, ideoloji olarak laiklik" olarak tanımladı.

Asıl olarak, "devletlerin, ülkenin gelişmesi, ulusal güvenlik gibi gerekçelerle, laikliği ideolojik olarak halklarına empoze etmesinin" bir sorun olduğunu, bunun geçmişte Türkiye'de yaşandığını ifade eden Kalın, "Türkiye'de yıllarca laikliğin başka konularla ilgili olarak duman perdesi olarak kullanıldığını" söyledi.

Kalın, "devletin iyi yönetilemediği, halka hizmet edemediği dönemlerde, laikliğin en önemli değer şeklinde bayrak olarak öne sürüldüğünü" kaydederek, "Ülkeyi yönetmekte ve insanların taleplerine cevap vermekte başarısız olduğunuz zaman, Türkiye'deki laik demokrasiyi koruma adına arka arkaya askeri darbeler için tezgah kurduğunuz zaman, bir müddet sonra insanlar laikliği korumaya dair iddiaların güvenilirliğini sorgulamaya başlar" dedi.

Türkiye'de de bunun yaşandığını ve Kürt konusu, Alevilik, gayri Müslimlere dair yıllardır süren tabuların da artık kalktığını ifade eden Kalın, artık bu konularda çok canlı tartışmalar yaşandığını dile getirdi.

Öte yandan, moderatörün Ortadoğu ülkeleri için Türkiye'nin "model" olup olamayacağına yönelik soru üzerine, Afganistan'ın eski Dışişleri Bakanı Abdullah Abdullah Müslüman veya Müslüman olmayan her ülkedeki demokrasilerden alınabilecek birçok örnek olduğunu söyledi.

Iraklı milletvekili Cafer El-Caferi ise Irak için Türkiye'nin çok iyi bir model olacağını dile getirdi.
HAber 7