Petrol ve altın fiyatlarında gerileme yaşandı. Borsa İstanbul yüzde 1,18 yükselirken dolar 2 liranın altına geriledi. Enerji Bakanı Taner Yıldız, İran’dan alınan günlük petrolün 105 varilden 140 varile çıkarılabileceğini söyledi.

BM Güvenlik Konseyi’nin daimi 5 üyesi ve Almanya’nın katılımıyla oluşan 6 ülke, nükleer programını sınırlandırması karşılığı ambargonun hafifletilmesi konusunda İran ile anlaştı.Önceki gün duyurulan anlaşma haftanın ilk günü olan dün açılışta piyasalara olumlu yansıdı. Anlaşma uyarınca İran nükleer programını bomba üretmeyecek şekilde devam ettirecek, bunun karşılığında ise petrol ihracatındaki kısıtlama kaldırılacak. ABD ve Avrupa Birliği’nin İran’ın petrol ihracatını sınırlayan yaptırımları nedeniyle ülkenin yaptırım öncesi günde 2,5 milyon varil olan petrol ihracatı günde 1 milyon varile kadar gerilemişti. Anlaşma ile piyasaya daha fazla petrol arz yolunun açılmasıyla dünyada petrol fiyatları ve buna bağlı olarak diğer emtialarda gerileme yaşandı.

Önceki gün yapılan anlaşmanın ardından dün saat 16.32 itibarıyla petrolün varili yüzde 1,23 düşüşle 109,24 dolardan satıldı. Altının onsu da aynı saat itibarıyla yüzde 0,56 düşüşle 1.236 dolardan işlem gördü. Anlaşmaya dahil olan ülkelerden Alman borsa endeksi DAX yüzde 0,88 yükselirken, Borsa İstanbul yüzde 1,18 yükselişle günü 76.531 puandan tamamladı. Kasım ayı başından bu yana en düşük seviyeye inen dolar dün 2 liranın altına inerek 1,9945 TL’yi gördü.

Tarihi anlaşmaya, cumartesi gece yarısından sonra İran ile ABD, Fransa, İngiltere, Rusya, Çin ve Almanya’nın katılımıyla varıldı. Altı aylık bir sürede, İran’ın nükleer programında yapacağı kısıntıya karşılık tutarı 7 milyar dolara çıkabilecek yaptırım muafiyetinden yararlanacak. İran ve 6 devlet arasında varılan anlaşmanın Kongre onayından geçmesine gerek yok. Obama, uygulanan yaptırımların altı ay için askıya alınması kararını başkanlık yetkilerini kullanarak verebiliyor.

Türkiye halen İran’dan günlük talebinin yüzde 25-30’unu oluşturan 105 bin varil petrol ithal ediyor. Enerji Bakanı Taner Yıldız, ambargonun kalkmasıyla Türkiye’nin İran’dan aldığı petrol miktarının günlük 130 bin-140 bin varile çıkabileceğini söyledi.

Uluslararası Enerji Ajansı  Başkanı Maria van der Hoeven, İran’ın petrol ihracatına yönelik yaptırımlar kaldırılsa bile ülkenin petrol üretimini yaptırım öncesi seviyelere yükseltmesinin zor olacağını söyledi. Hoeven, anlaşmanın ardından yaptığı açıklamada, “Petrole yönelik bazı yaptırımlar kaldırılacak olsa bile... İran’ın (üretimde) hemen yaptırım öncesi seviyelere dönmesi ihtimali yüksek değil.” dedi. İran’ın petrol ihracatına yönelik yaptırımlar sürüyor. Fakat anlaşma kapsamında İran ile ticaret yapan gemilerin nakliyat sigortasına getirilen yasağın gevşetilmesiyle İran’ın Asya’daki büyük ithalatçılara petrol sevki kolaylaşacak.

Zaman