ABD Savunma Bakanı Robert Gates, Amerikan istihbaratının zayıflıklarını dile getirerek ABD’nin önleyici savaşlarla ilgili iddialarını ve Irak hezimetinden sonra bu konuda alması gereken tavrı değerlendirdi. Gates, Irak’taki istihbarat fiyaskolarından sonra, Washington’un istihbarat raporlarına dayalı önleyici saldırılar başlatmak konusunda daha kuşkucu olacağına inandığını aktardı.

ABD Savunma Bakanı Robert Gates PBS televizyonunda verdiği bir röportajda, “Kitle imha silahlarının ve diğer başka bazı şeylerin bulunmasındaki başarısızlık ve fiyaskolarla öğrenilen dersler, gelecekteki başkanları yaşanılan türden anlaşmazlıkları başlatmak veya istihbarata güvenmek konularında çok kuşkucu yapacaktır” diye konuştu.

Irak’ın Amerika’ya öğrettikleri

Gates, herhangi bir ABD başkanının gelecekteki savaşları başlatmadan önce çok daha sıkı kriterlere göre hareket etmeleri gerekeceğini söyleyerek: “Bu gereklilikten dolayı başkanlar, çok daha zor sorular soracaklar. Geçilmesi gereken engelin altı-yedi yıl öncekinden daha yüksek olacağını düşünüyorum” dedi ve sözlerine şöyle devam etti: “Her şeyden önce engel, kendi evimizde saldırıya uğrayacak mıyız sorusu olacaktır. Ve o zaman istihbaratın kalitesi de şimdikinden farklı olacaktır.”

Bush yönetimindeki ABD, terörist saldırıları önlemek maksadıyla, karşı taraf saldırmadan önce davranıp saldırıya geçme tarzındaki önleyici darbeleri düzenleme hakkı olduğunu iddia ediyordu. Bunun bir örneği olarak 2003’te ABD, BM yetkilendirmesi olmaksızın, kitle imha silahları stokladığı ve El-Kaide’yle bağlantıları olduğunu iddia ederek Irak’a girdi. Altı yıl sonra ise, kitle imha silahlarının bulunduğu ve El-Kaide bağlantıları iddialarının temelsiz ve boş gerekçeler olduğu ispatlandı.

Gates “Sanırım bundan çıkarılacak en büyük ders, eğer gerçekten önleyici bir saldırıya niyetlenmişseniz, ilk önce sahip olduğunuz istihbarata güvenmek zorunda olduğunuzdur” dedi.

Hatalar

Pentagon’un patronu, Bush yönetiminin Irak’ta tasarladığı hareketin “çok hızlı, büyük ölçüde basmakalıp bir ihtilaf” olacağını planlayamadığını ve bu konuda çok ciddi hatalar yaptığını kabul etti.

2006’da Irak savaşını kötü idare ettiği için görevden alınan Donald Rumsfeld’in yerine getirilen Gates “Bush yönetimi, Saddam’ın yönetimden çekileceğini ve daha sonra durumun Iraklıların lehine döneceğine inanıyordu” dedi. Gates sözlerine şöyle devam etti:
“Sanırım ki pek çok insan, tasarlandığı gibi gelişmeyen durum hakkında ve uzun bir dönem bu işe bulaşacak olan bizler için yetersiz bir planlama yapıldığında hemfikir. Irak işgali, yapılan hataların en büyüklerinden biriydi. O zamanlar bunun, meydan okuma türü bir karşı ayaklanma olabileceğini, bu kadar uzayacağını ve açıkça o şekilde gelişeceğini öngörmemiştik.”

Gates Washington’un Irak ihtilafından sonra, savaşın “niteliği gereği tahmin edilemez” bir olgu olduğunu öğrenmek zorunda kaldığını ifade etti. Ve “Çatışmaya girmeden önce gerçekten çok, çok kuşkucu olmak zorunda olduğumuza inanıyorum. Çünkü bir savaşa girmek daima çıkmaktan çok daha kolaydır” diye konuştu.
TimeTurk