Yazar Etyen Mahçupyan, İlber Ortaylı’yı anlattı. Serbestiyet'ten Yıldıray Oğur'a konuşan Mahçupyan'ın sözleri şöyle:

“İlber'i 52 yıldır tanıyordum. 74'te Mülkiye’de beraberdik. Dünya çapında bir tarihçi olma şansı vardı, kullanmadı açıkçası. Daha iyi ve rahat bir hayatı tercih etti. Nihayet bu onun hayatı.

1974-75 yıllarında, ‘Benim dersime gel’ dedi. Bir Fransa kraliçesinin yatak odasını anlattı bir iki saat boyunca. O yatak odasındaki perdelerden, şiltelerden, iskemlelerden vesaire hareketle o dünyanın bütün ticaret arka planını ve siyasi arka planını görmek mümkün. Bu çok müthiş bir meziyet. Detayların önemini bilen bir insandı. Detayların bağlamı değiştirebildiğinin farkındaydı.

Dolayısıyla da başkalarının yüzeyselliği karşısında çok büyük tepki duyan bir akademisyendi. Ama Türkiye'nin koşulları başkalarına yaptığını bence İlber'e de yaptı.

İNALÇIK, KARPAT VE ORTAYLI YAKIN TARİHE YAKLAŞTIKÇA TARİHÇİ OLMAKTAN ÇIKTILAR

Türkiye'nin çok çok iyi, dünya çapında tarihçileri var. Hiçbirinin adını yıllar boyu televizyondan ya da gazetelerden duymuyoruz. Onları takdir edebilecek kimse de yok. O yüzden de şartlar sizi popülerliğe zorluyor.

Ama tabii daha ideolojik bir pozisyonu vardı. Şu gözlemi yapmak lazım. Halil İnalçık, Kemal Karpat, İlber Ortaylı yakın tarihe yaklaştıkça tarihçi olmaktan çıktılar. Bizden uzak zamanları, başka kültürleri anlattıkça daha iyi tarihçi oldular. Ama Türkiye’yi anlatmaya yaklaştıkça subjektif, ideolojik bir bakış onları sınırladı."