Türkiye'de suların resmî takibinin yapıldığı iki büyük merkezden biri olan Zeytinburnu'ndaki İstanbul Halk Sağlığı Laboratuvarları, günde 40 civarı numuneye bakarken son dönemde 300 numune incelemiş. Merkez, içinde biyolog, mikrobiyolog, kimyager, gıda mühendisi ve uzman doktorların bulunduğu 50 kişilik uzman ekiple çalışıyor.

Damacana sularında kirlilik açıklamaları ve Sağlık Bakanlığı'nın incelemeleri gözleri analizlerin yapıldığı laboratuvarlara çevirdi. Türkiye'de suların resmi takibinin yapıldığı iki büyük merkezden biri olan Zeytinburnu'ndaki İstanbul Halk Sağlığı Laboratuvarları kapılarını Zaman'a açtı. Son tartışmalardan önce günde 40 civarı numuneye bakan merkez, tartışmaların alevlendiği dönemde günlük 300'ün üzerinde numune bakarak kendi kapasitesini adeta test etmiş. İçinde biyolog, mikrobiyolog, kimyager, gıda mühendisi ve uzman doktorların bulunduğu 50 kişilik uzman ekibin başında halk sağlığı uzmanı ve mikrobiyoloji doktoru olan Prof. Dr. Işıl Maral bulunuyor.

Zeytinburnu'ndaki merkez iki yıl önce baştan aşağı yenilenmiş. Türk Akreditasyon Kurumu'na (TÜRKAAK) akredite olan Kurum, sürekli denetleniyor. İngiltere'de bulunan Dış Kalite Kontrol Merkezi tarafından da 6 ayda bir gönderilen numunelerle teste tabi tutuluyor. Laboratuvar şu ana kadar İngiltere'den gelen deneme testlerinde sıfıra yakın hatayla çalışmış. Merkezi gören araştırmacı üniversite hocaları ise yurtdışına gitmek yerine halk sağlığı laboratuvarını seçiyor. Laboratuvarda 1,5 litrelik bir su analizi 100 lirayı bulurken bütün parametrelerin yapıldığı analizler 4 bin lira. Vatandaş şüphelendiği suları buraya rahatlıkla getirebiliyor. Ayrıca vatandaş, Başbakanlık ve Sağlık Bakanlığı şikayet hatlarını arayarak halk sağlığı müdürlüğü tarafından şüphelendiği suların analizlerinin yapılmasını sağlayabilir. Diğer yandan analiz fiyatlarını Sağlık Bakanlığı belirliyor ve iki yıldır fiyatlara zam yapılmamış. Merkeze genelde Marmara Bölgesi'nden sular gelirken uzak şehirlerden bazı su firmaları da daha güvenilir sonuç için soğuk ortamda örnek gönderiyor. Ayrıca ilçelerdeki Halk Sağlığı Müdürlüğü'ne bağlı ekipler İSKİ suyundan örnekler alıp burada incelettiriyor.

5 kaynağı kapaıırken, 3'ünün açılmasına izin verdi

Merkezin en üst seviyede çalıştığını anlatan Halk Sağlığı Müdürü Doç. Dr. Mustafa Taşdemir, "Buranın kapıları herkese açık, isteyen burayı gezebilir. Vatandaşımız endişe etmesin. Buradaki incelemeler çok güçlü bir altyapıyla ve en üst kalite düzeyinde yapılıyor. Aksi bir durum olsaydı ishal ve zehirlenme vakalarında artış olurdu." şeklinde konuşuyor. Laboratuvarda numune kabulden sonuç çıkıncaya kadar büyük titizlikle çalışıldığının altını çizen Taşdemir, su analizlerinde yıllardır oturmuş bir düzenin bulunduğunu belirtiyor. "Biz sadece son olaylardan dolayı bu işe önem vermiyoruz. Bu olay her zaman hassasiyet gösterdiğimiz bir konu. Kaynakların kapatılması ve açılması geçmişte de vardı. Şimdi de oluyor. Biz son incelemelerde 5 kaynağın kapatılmasına karar verirken üçünün de açılmasına izin verdik." açıklamasını yapıyor.

numunelere 12 saat içinde bakılıyor

Merkez sorumlusu Prof. Maral'ın verdiği bilgiye göre, resmi ve özel yollarla merkeze gelen sular mikrobiyoloji ve kimya bölümlerinde ayrı ayrı inceleniyor. Mikrobiyoloji bölümüne gelen sulara ısı ve zaman faktörleri nedeniyle ilk 12 saat içinde bakılmak zorunda. Bu yüzden zamanla yarışılıyor. Suda oluşabilecek tüm zararlı içerikleri belirleyen 12 parametre güvenli ortamda inceleniyor. İncelemelerde sularda bakteri, parazit ve diğer gözle görülemeyen canlıların olup olmadığı tespit ediliyor. Gelen numunelerin bir kısmı da kimya laboratuvarına gönderiliyor. Burada çok sayıda parametrede suyun sağlıklı olup olmadığı inceleniyor. Resmi su denetimleri ve incelenmesi en az üç ayda bir yapılıyor. Sıkıntılı yerlerde ise haftada bir incelemeler yapılıyor. Yılda bir kez ise tüm parametrelere bakılarak su sıfırdan ruhsat alıyormuş gibi analize tabi tutuluyor.

Zaman