Uluslararası İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), Esed yönetiminin geçtiğimiz hafta Suriye şehirlerine uçaklardan Rus yapımı misket bombaları attığını ve bunun delillerinin bulunduğunu açıkladı. HRW, misket bombalarının çoğunun, Şam ve Halep’i birbirine bağlayan ana yolun geçtiği Maarat el-Numan şehrini hedef aldığını belirtti. Muhalifler, Maarat el-Numan şehrini geçtiğimiz hafta içinde ele geçirmiş ve Şam ile Halep’in bağlantısını koparmıştı. Örgüt, Suriye rejiminin temmuz ayında Hama’nın Cebel Şahşabu kasabasına da misket bombası attığını belgelemişti.

Ağustos ayında da Humus’un Talbişeh kasabası ile Deyr ez-Zor’un Ebu Kemal kasabalarına yönelik hava saldırısına ait görüntülerde de misket bombası kullanıldığı yönünde izlenim oluşmuştu. Esed, uluslararası hukukun sivil yerleşim yerlerinde kullanımını yasakladığı bu bombaları, muhaliflerin özellikle ülkenin kuzey-batısında yeniden güçlenmesinden sonra son haftada yine kullanmaya başladı.

Humus, Halep ve Lazkiye’ye bağlı Maarat, Tamanea, Taftanaz ve el-Tah kasabalarının yanı sıra Şam yakınındaki bazı küçük yerleşim birimlerinin de misket bombalarına hedef olduğu bildiriliyor. Misket bombalarından biri ise Tamanea’da iki okulun arasındaki bölgeye düştü. HRW silahlar bölümü başkanı Steve Goose, açıklamasında, “Suriye’nin sivil halkını hiç önemsemediğinin kanıtı, sivil halkın yaşadığı bölgelere bu öldürücü bombaları havadan atabilmesidir.” dedi.

Suriye rejiminin geçtiğimiz hafta içinde misket bombaları kullandığına dair ilk belirtiler, muhaliflerin 9-12 Ekim 2012 tarihleri arasında internet üzerinden paylaştıkları hava saldırısı sonrası görüntülerde tespit edilmişti. Sadece YouTube video paylaşım sitesine son bir haftada yüklenen ve misket bombasının patladığını gösteren video sayısı 18. Görüntüleri inceleyen HRW, bölgedeki denetmenleri aracılığıyla ve konuştuğu yerel halkın verdiği bilgilerle, en azından Taftanaz ve Tamanea’da uçak ve helikopterlerden atılan bombaların misket bombası olduğunu belgeledi. Diğer yerleşim birimlerinde patlayan ve misket bombası olduğu düşünülen bombalarla ilgili incelemeler ise sürüyor. Onlarca kişinin ölümüne neden olan bombaların sebep olduğu can ve mal kaybının tam boyutu ise henüz tespit edilebilmiş değil.

HRW, bomba parçaları üzerindeki incelemelerinden bu bombaların RBK-250 serisi bomba olduğu ve küçük bomba parçalarının ise AO-1SCh tipli olduğunu belirledi. Jane’s Information Group adlı silah ticareti firmasının kataloğu, Suriye rejiminin RBK-250/275 ve RBK-500 serisi misket bombalarına sahip olduğunu gösteriyor. Bu bombaların Sovyet yapımı olduğu belirtilirken, Suriye’nin bombaları ne zaman aldığı ise bilinmiyor.

İçinde çok sayıda küçük bomba bulunan misket bombası, havadan atıldıktan sonra yere düşmeden önce patlayarak içindeki küçük bombaları geniş bir alana saçıyor. Bu küçük bombaların bir kısmı patlamazken, bunların bazen günler, aylar ve hatta yıllarca düştükleri yerde kalarak küçük bir hareketle her an patlama ihtimali bulunuyor. Bu da sivil halk ve özellikle çocuklar için büyük tehlike oluşturuyor. Görüntülerde bazı sivillerin, patlamayan bomba parçalarını hatıra olarak taşıdıklarının görülmesi ise tehlikenin boyutunu daha da artırıyor.

Türkiye, hava sahasını Suriye’ye kapattı

Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, Suriye’nin askerî uçuşlarına kapatılan Türk hava sahasının cumartesi gününden itibaren Suriye’nin tüm sivil uçuşlarına da kapatıldığını açıkladı. Davutoğlu kararın, Suriye’nin sivil uçuşları askerî amaçla kullanması üzerine alındığını söyledi. Öte yandan Şam yönetimi de misilleme olarak pazar günü Suriye hava sahasının Türk sivil uçuşlarına kapatıldığını duyurdu. Suriye Dışişleri Bakanlığı açıklamasında, yasak kararına Türk tarafının benzer kararı gerekçe gösterildi. Davutoğlu ise “kendi halkına karşı savaşan Suriye rejimine hava sahasının kapatıldığının önceden bildirildiğini” ifade ederek, “Dolayısıyla Suriye yönetiminin bu açıklamasının bizim açımızdan bir kıymeti harbiyesi yoktur.’’ dedi. Davutoğlu, Suriye’den gelen diyalog talebini ise, “Sen halkınla diyalog kur biz de sana dost oluruz, esas olan Suriye halkıdır.” şeklinde cevapladı.

Zaman