Cumali Önal'ın haberi;

Uluslararası toplumun dağınıklığından ve Rusya’nın yanında yer almasından güç alan eli kanlı rejimin uçak, helikopter ve füzelerle gerçekleştirdiği saldırılarda ölü sayısı 45 bine ulaştı.

Dünyanın en kanlı rejimlerinden birine dönüşen Suriye'deki Beşşar Esed yönetimi, 2012 yılı boyunca halkına karşı adeta soykırım gerçekleştirdi. Dünya ise Rusya ve Çin'in BM Güvenlik Konseyi'ndeki vetoları, ABD'deki başkanlık seçimi, Avrupa'nın net bir tutum takınamamasından dolayı olup bitenleri sadece seyretti. BM ve Arap Birliği, sorunun çözümü için birlikte hareket etme kararı alırken, BM eski genel sekreterlerinden tecrübeli diplomat Kofi Annan, iki kurumu temsilen Suriye ve ilgili ülkelerde temaslarda bulundu. Ancak şubat ayında geldiği görevi ağustosta bırakmak zorunda kaldı. Yerine gelen Cezayirli diplomat El Ahdar el İbrahimi de göreve başlar başlamaz dile getirdiği barışın neredeyse imkânsız olduğu yönündeki ifadelerle sürecin zorluğunu ortaya koydu. Rejim ise ölenlerin sayısının 45 bine dayandığı 2012 boyunca uçak, helikopter, uzun menzilli füze ve yangın bombalarının da kullanıldığı ağır bombardımanlarla saldırılarını aralıksız sürdürdü. Rejim kimi zaman Mevlit Kandili'nde, kimi zaman ekmek kuyruğunda, kimi zaman da tarlada çalışan sivilleri hedef aldı.

Gittikçe daha da profesyonelleşen ve güçlerini birleştiren muhalifler ise sokaklarda rejime karşı üstünlük kurmaya başladı. Ülkenin en büyük kenti Halep başta olmak üzere pek çok kentte kontrolü ele almaya başlayan muhalifler, başkent Şam'daki başkanlık sarayının yakınlarına kadar sokulmuş durumda. Temmuz ayında Milli Güvenlik Kurulu'na yönelik düzenlenen intihar saldırısında Esed'in özel temsilcisi Hasan Türkmani, Savunma Bakanı Davud Racha ve Genelkurmay Başkan Yardımcısı Asıf Şevket'in öldürülmesi her ne kadar muhaliflerce üstlenilse de, rejimin kendi içinde temizlik yaptığı iddiaları da gündeme geldi. Muhaliflerin ilerleyişi, Esed rejiminden kaçışları da hızlandırdı. Ağustos ayında Başbakan Riyad Hicab, Suriye'den kaçarak Ürdün'e sığınırken, diğer önemli bir isim Hükümet Sözcüsü Cihad Makdisi de Beyrut üzerinden Londra'ya kaçtı.

2012 yılı Suriye'deki görev yapan gazeteciler için de karanlık bir yıl oldu. Lübnan asıllı Amerikalı ünlü gazeteci Antony Şadid, Suriye'de iken astım krizinden hayatını kaybederken, İngiliz Sunday Times gazetesi çalışanı Amerikalı Marie Colvin ve Fransız foto muhabiri Remi Ochlik, Suriye ordusunun bombardımanında öldü. Bu ülkede kaçırılan Türk gazeteciler Adem Özköse, Hamit Coşkun ve Cüneyt Ünal ise daha sonra serbest bırakıldı.

Muhaliflerle yakın işbirliğinden dolayı Suriye rejiminin düşman olarak ilan ettiği ülkeler arasında ilk sırada yer alan Türkiye, bir yandan ev sahipliği yaptığı 170 binden fazla mülteci, diğer yandan sınırları içine düşen bombalarla, komşudaki krizden en fazla etkilenen ülke oldu. Türkiye, 30 Mayıs'ta Suriyeli tüm diplomatları sınır dışı etme kararı alırken, 22 Haziran tarihinde F-4 tipi keşif uçağının Suriye tarafından düşürülmesi ve ekim ayında Suriye'den ateşlenen topların Şanlıurfa'nın Akçakale ilçesinde 5 kişinin ölümüne sebebiyet vermesi, iki ülke ilişkilerinde tansiyonun yükselmesine sebep oldu. Moskova'dan Şam'a giden bir kargo uçağının sivil havacılık kurallarına aykırı bazı malzemeler taşıdığı istihbaratıyla Türk jetlerince Esenboğa Havalimanı'na indirilmesi ise Türk-Rus ilişkilerinde geçici bir kriz oluşturdu. Suriye'deki krizin tırmanması üzerine Ankara'nın NATO'dan yardım talep ederek, savunma amaçlı Patriot füzelerini topraklarına konuşlandırma talebi ise İran ve Rusya'nın tepkisine sebep oldu. Muhalifler, 2012 sonlarına doğru Katar'da yaptıkları toplantı ile daha geniş katılımlı bir çatı oluşturarak, siyasi olarak da güçlerini birleştirme konusunda anlaşmaya vardı. Suriye Milli Koalisyonu adındaki örgüt, başta Türkiye ve ABD olmak üzere pek çok Batılı ülke tarafından da Suriye'nin resmi temsilcisi olarak kabul edildi.

Ankara-Bağdat hattında gerilim

Irak'ta Şii Başbakan Nuri el Maliki'nin ülkedeki Sünni siyasetçilere yönelik baskı uygulaması ve Suriye'de Baas rejimine yakın bir duruş sergilemesi, gelişmekte olan Irak-Türkiye ilişkilerine darbe vurdu. Sünni Cumhurbaşkanı Yardımcısı Tarık Haşimi hakkında çıkartılan tutuklama kararının ardından Türkiye'ye gelmesi tansiyonu yükseltti.

Maliki ve Başbakan Erdoğan arasında ‘iç işlerine karışma' polemiğinin yanı sıra Irak üzerinden Hicaz'a gitmek isteyen Türk hacı adaylarının Irak topraklarında günlerce bekletilmesi ve Enerji Bakanı Taner Yıldız'ın uçağının Erbil'e iniş izni verilmemesi, bu gerilimin önemli yansımalarıydı.

Mısır’daki demokrasi maratonu nefes kesti

Dünya bir yandan Suriye'deki katliamları izlerken, diğer yandan da Mısır'daki ilginç demokrasi maratonunu yakından takip etti. Çünkü Mısır, Müslüman Kardeşler iktidarına hazırlanıyordu. Tehlike olarak gösterilen bu örgütten dolayı Batılı ülkeler yarım asırdan fazla bölgede hüküm süren diktatöryal rejimlere göz yummuştu. Tahminler gerçekleşti ve üç ayak olarak gerçekleştirilen Halk ve akabinde Şûra Meclisi seçimlerine Müslüman Kardeşler ve Selefiler damgasını vurdu. Şûra Meclisi'nin belirlediği isimlerle oluşturulan Anayasa Komisyonu ise zaman zaman gerginliklere sebep olan çalışmasını kasım ayında sonlandırdı.

Ülke tarihinin ilk anayasası referandum sonrası, haziran ayında yapılan cumhurbaşkanlığı seçimi ile iktidara gelen ilk sivil cumhurbaşkanı Muhammed Mursi tarafından onaylanarak yürürlüğe girdi.

BİR YIL BÖYLE GEÇTİ

13 Ocak: Rauf Denktaş öldü

Ömrünü Kıbrıs davasına adayan KKTC’nin kurucu Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, tedavi gördüğü Yakındoğu Üniversitesi Hastanesi’nde 87 yaşında vefat etti.

23 Ocak: ‘İnkâr yasası’

Fransız yargısından döndü 1915 olaylarıyla ilgili Ermeni iddialarının inkârını suç sayan yasa teklifinin Fransız Senatosu’nda kabulü, Türkiye-Fransa ilişkilerini kopma noktasına getirdi. Paris’te binlerce Türk yasayı protesto ederken yasa, Fransız Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildi

22 Mart: Mali’de askerî darbe 

Batı Afrika ülkesi Mali’de askerler Devlet Başkanı Amadu Tumani Ture’yi devirerek yönetime el koydu. Ayrılıkçı Tuareglerle etkili mücadele edilememesini gerekçe gösteren cuntanın yaptığı darbenin ardından doğan kaos ortamı sebebiyle Tuaregler ve El Kaide bağlantılı gruplar ülkenin kuzeyinde bağımsızlık ilan etti.

5 Mayıs: Türkiye karşıtı Sarkozy, koltuğunu kaybetti 

Fransa’da Sosyalist Parti adayı François Hollande, Türkiye’nin AB sürecinde engeller çıkaran sağcı Nicolas Sarkozy’yi devirerek cumhurbaşkanı oldu. Hollande, Fransa’da son seçim zaferini 24 yıl önce yaşayan Sosyalistler’i, 2. Dünya Savaşı’ndan sonra ikinci kez iktidara getirmeyi başardı. Seçim kampanyası döneminde Ermeni soykırımı kartını kullanarak oy toplamaya çalışan Sarkozy, seçim yenilgisinin ardından siyasete veda etti.

ABD’deki okul baskını dünyayı şoke etti 

Bireysel silahlanmanın anayasal hak olduğu ABD’de bu yıl yaşanan iki hadise tüm dünyayı şoke etti. 20 Temmuz’da Colorado eyaletinde “Batman’’ filminin galasında silahlı bir saldırganın seyircilerin üzerine ateş açması sonucu 12 kişi öldü, 58 kişi yaralandı. 14 Aralık’ta ise Connecticut eyaletindeki Newtown kentinde 20 yaşındaki Adam Lanza, birlikte yaşadığı annesini öldürdükten sonra Sandy Hook İlkokulu’nu bastı. Baskında 20’si çocuk 26 kişi hayatını kaybetti.

Arakan’da Müslüman kıyımı 

Güneydoğu Asya ülkesi Myanmar’da haziran ayında, Arakanlı Müslüman azınlıktan 3 kişinin bir Budist kadına tacizde bulunduğu iddiasından sonra fanatik Budistler, eyalette yaşayan yaklaşık 800 bin Rohingyalı Müslüman’a ait ev-işyerlerini yakmaya, Müslümanları öldürmeye başladı. Yüzlerce Müslüman hayatını kaybederken, on binlerce kişi canını kurtarmak için evlerini terk ederek mülteci kamplarına sığındı.

12 Ekim: Nobel Barış Ödülü AB’nin  

Dünyanın en prestijli ödüllerinden biri olan Nobel Barış Ödülü, ekonomik krizden çıkış yolu arayan Avrupa Birliği’ne verildi. AB’nin, son 60 yıldır Avrupa’da barışa katkısından dolayı ödüle layık görüldüğü ifade edildi.  

 30 Ekim: Sandy kasırgası ABD’de hayatı felç etti   

ABD tarihinin en büyük doğal afetlerinden birine yol açan Sandy kasırgası, ülkenin idari ve ekonomik kalbi olan kuzeydoğu yakasında can kaybına ve büyük maddi hasara neden oldu. Sandy, başkent Washington DC’den Boston’a, New York’tan Chicago’ya ve Kanada’nın Toronto şehrine kadar geniş bir alanda hayatın altüst olmasına neden oldu. ABD’ye ulaşmadan önce Karayip ülkelerinde 69 kişinin ölümüne neden olan Sandy, ABD’nin 7 eyaletinde de 55 kişinin ölümüne yol açtı. Kasırganın etkisinin en fazla hissedildiği New York ve New Jersey’de benzin sıkıntısı yaşanırken, vatandaşlar ellerinde bidonlarla istasyonlar önünde kuyruğa girmek zorunda kaldı.  

6 Kasım: Obama, ikinci kez ABD Başkanı seçildi    

ABD’nin Demokrat Partili başkanı Barack Obama, Cumhuriyetçi Partili rakibi Mitt Romney’yi mağlup ederek Beyaz Saray’da ikinci dört yıllık dönem için oturmaya hak kazandı. Seçim kampanyasının başlarında ekonomik krizler nedeniyle bir önceki döneminde yıpranan Obama’nın yarışı kazanması zor görünürken, Cumhuriyetçi Parti’nin başkan adaylarının yetersizliği başkanlığı Obama’ya adeta altın tepside sundu.

14 Kasım: İsrail, Gazze’ye yine bomba yağdırdı

Gazze’den kendi topraklarına fırlatılan derme çatma füzeleri bahane gösteren İsrail, Gazze’ye sekiz gün boyunca bomba yağdırdı. Hamas’ın askerî kanadı İzzeddin El-Kassam Tugayları Komutanı Ahmet el-Caberi suikastıyla başlayan operasyonda Gazze’nin tüm altyapısı zarar görürken yüzlerce nokta, havadan ve denizden vuruldu. Mısır’ın arabuluculuğuyla sona eren saldırılarda çoğu sivil 175 kişi ölürken yaklaşık bin 400 kişi yaralandı.   

29 Kasım: Filistin artık bir devlet

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, İsrail ve ABD’nin tüm baskı ve ısrarına rağmen “üye olmayan gözlemci” statüsü için girişimde bulunan Filistin’in başvurusunu kabul etti. Bağımsız Filistin Devleti’nin kurulması için on yıllardır verilen mücadelede tarihî bir adım olan oylamada, 193 üyeden 138’i Filistin’in başvurusuna kabul oyu verdi.

Zaman