Türkiye, 27 Mayıs, 12 Eylül ve Şubat darbelerini yargılamadığı için 2004'te 4 darbe girişimiyle karşı karşıya kaldı: Ayışığı, Sarıkız, Eldiven ve Yakamoz. Ardından Dursun Çiçek imzalı 'Eylem Planı' ve 29 Mart seçimlerini hedef alan 'Kafes Operasyonu' devreye sokuldu. Ergenekon iddianamesinde isimleri geçen yüksek rütbeli askerlerden bir kısmı yargılanmaya devam ederken eski Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Özden Örnek, eski Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Aytaç Yalman ve eski Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral İbrahim Fırtına'nın sorgulanması bekleniyor. Bu tablo, gözleri dünyadaki tecrübelere çevirdi.

İtalya: Türkiye'deki Ergenekon yapılanmasına benzetilen Gladio'su ile zorlu bir yargılama süreci yaşadı. Gladio'nun 5.000 civarında mensubu olduğu tahmin ediliyordu. Temiz Eller Savcısı Antonio Di Pietro, 7 bin 417 kişi hakkında suç duyurusunda bulundu. Bunlardan 4 bin 436'sı için yasal işlem başlattı. 463 parlamenterin dokunulmazlığının kaldırılması için girişimde bulundu, 911 işadamı ve 2 bin 993 kamu görevlisini adalete sevk etti. Aralarında eski Başbakan Bettino Craxi'nin de bulunduğu 12 eski bakan veya parlamenter hakkında tutuklama kararı verdi, 428 trilyon liralık rüşvet olayını ortaya çıkardı. Dönemin başbakanı Giulio Andreotti, 24 Ekim 1990 tarihinde bu yapılanmanın varlığını kamuoyuna açıkladı. Yapılan soruşturmalar, bu örgütün neo-faşistler, mafya ve mason locası P2 (Propaganda Due - Propaganda 2) ile ilişkilerini ortaya çıkardı. Gladio'nun gerilim stratejisi; kışkırtıcı ve tedirgin edici terör olayları yoluyla korku yaratmak, yönlendirici ve yanıltıcı bilgilendirme, ajan provokatörlerin kullanılması ve benzeri psikolojik harp unsur ve araçlarıyla kamuoyunu kontrol ve manipüle etmeyi amaçladığı tespit edildi.

Arjantin: Darbe yönetiminin devlet başkanı 81 yaşındaki Reynaldo Bignone, mahkemede hesap verdi. Halen ev hapsinde tutulan Bignone için, ömür boyu hapis cezası istendi. Cuntanın devlet başkanına yöneltilen suçlama ilginç: Muhaliflerin çocuklarının faili meçhul bir biçimde kaçırılması, öldürülmesi veya ortadan kaybolması. Arjantin'de 1976 yılında gerçekleştirilen ve yaklaşık 30 bin kişinin hayatını kaybettiği askerî darbede, 60 binden fazla kişi işkence gördü. 1985'te hapse atılan cuntacılar, 1990 yılında dönemin devlet başkanı tarafından affedildi. Ancak Arjantin Yüksek Mahkemesi, 2005'te, askerî yetkililerin yargılanmasını engelleyen af yasasını yürürlükten kaldırarak, darbecilere yargı yolunu açtı.

Bangladeş: Yüksek Mahkeme, 1975'teki askerî darbe sırasında ülkenin bağımsızlık lideri Şeyh Mucib-ur Rahman'ı ailesinin çoğu üyesiyle birlikte öldürmekten mahkum edilen 5 eski askere verilen ölüm cezasını onadı. Savcı Anisul Hak, eski askerlere 1998 yılında verilen ölüm cezasına yapılan temyiz başvurularını reddetti. Yüksek Mahkeme'nin bu kararından sonra, 34 yıl önceki darbenin hükümlüleri af için sadece devlet başkanına başvurabilecek.

Yunanistan: Cuntacı albaylar, ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı. Yunanistan'da askerî yönetim, 21 Nisan 1967 sabahı gerçekleştirilen darbe ile başladı ve 1974 yılının Temmuz ayında sona erdi. Bu dönem Yunan yakın tarihinde, Albaylar Cuntası'nın iktidarı olarak biliniyor. İktidar tekrar sivil yönetime geçti ve darbecilerin yargılanmasına başlandı. 1974 Temmuz'un da Türkiye'nin gerçekleştirdiği Kıbrıs Barış Harekâtı, cunta iktidarının sona ermesindeki önemli etkenler.

Şili: 1973 darbesini gerçekleştiren General Pinochet, 11 Eylül 1973'te sosyalist başkan Salvador Allende'yi devirip iktidara geldi. 17 yıl Güney Amerika ülkesi olan Şili'yi diktatörlükle yönetti. 1973 seçimlerinden yüzde 43 oyla birinci çıkan Allende başkanlığındaki hükümet, General Pinochet yönetimindeki ordu birlikleri tarafından devrildi. Darbenin ardından Şili Kara Kuvvetleri komutanı ve darbecilerin başı Augusto Pinochet, devlet başkanı ilan edildi. Böylece Şili'de Pinochet'nin 1990'da iktidardan ayrılmasına kadar sürecek olan diktatörlük dönemi başladı. Pinochet, Ekim 1998'de Londra polisi tarafından tutuklandı. 17 yıllık dikta yönetimi sırasında yaşanan 2 bin ortadan kaybolma ve öldürme olayıyla ilgili olarak yargılanması kararlaştırıldı. Mart 2000'de, akli kapasitesinin yargılanmayı kaldıramayacağına karar verilerek serbest bırakıldı ve ülkesine gönderildi.

İspanya: 1936'dan 1975'e kadar, darbeyle iktidara gelen General Franco tarafından askerî diktatörlükle yönetildi. Son darbe girişimi 1981'de gerçekleşti. Albay Antonio Tejero'nun, komutasındaki jandarmalar parlamentoyu bastı. Ancak darbe girişimi başarısızlıkla sonuçlandı. AB ile üyelik müzakerelerine başlayan İspanya, birliğin önemli ekonomik güçlerinden biri oldu. İspanya'da son darbe tartışmaları 2006 ocağında yaşandı. Darbe imasında bulunan Kara Kuvvetleri Komutanlığı'nın ikinci adamı General Jose Mena Aguado, Savunma Bakanı'nın teklifi ve bakanlar kurulu kararı ile görevinden alındı.
Zaman