İsmail Yıldız'ın haberi:

Camiyi inşa ettiren mahalle halkı özel çini kaplamalar yaptırmaya güçleri yetmediğinden evlerindeki çini ve porselen tabakları süslemede kullanmış.

Anadolu’da camiler, mimari özelliklerinin yanında süslemeleriyle de ilgi çeker. Kimi camilerde taş işçiliği zirveye çıkarken, bazılarında ahşap oymalar göz kamaştırır. Bazı camiler de duvarlarını baştan başa kaplayan nadide çinilerle dikkat çeker. Kayseri’de mihrabında çini ve porselenden yemek tabaklarıyla çay tabakları bulunan Çandır Camii ise görenleri biraz şaşırtıyor, biraz da tebessüm ettiriyor. Cami cemaati alışkın olsa da ilk defa buraya adım atanlar kıbleye yöneldiklerinde gördükleri tabakların öyküsünü merak ediyor.

Kayseri şehir merkezindeki Mimarsinan Parkı içinde bulunan 18. yüzyıl Osmanlı dönemi eseri Çandır Camii, farklı mimarisiyle diğerlerinden ayrılıyor. Tarihi caminin mihrabında yer alan süsleme, en çok ilgi çeken bölüm. Mihrabın üstünde farklı büyüklük ve desenlerde 73 tane çini ve porselen tabak bulunuyor. Yemek tabaklarının ağırlıkta olduğu duvarda çay tabakları da var. Cami yapımına destek olmak isteyen mahalle halkı, çini yaptırmaya güçleri yetmediği için evlerinden getirdikleri tabakları, mihrap duvarını süslemede kullanmış. Porselen tabak o dönemde her evde bulunmadığından zenginlik emaresi olarak da kabul ediliyormuş. ‘Camide benden de hatıra olsun’ düşüncesini de barındıran bu süsleme sanatı, 18. yüzyıla ait başka mahalle camilerinde de uygulanmış. Bugüne ise çok azı ulaşabilmiş. Mekana zenginlik katan bu özellik, Çandır Camii’ni ayrıcalıklı kılıyor.

Değişik dönemlerde onarımdan geçirilen tarihi Çandır Camii, günümüze kadar bazı değişiklikler yaşamış. Taş duvarlar sıvanarak boyanmış, son yapılan onarımdaysa daha sade olan mihrap çinili fayanslarla yenilenmiş. Ancak, kıble duvarını süsleyen tabaklara dokunulmamış. Sadece yerinden düşerek kırılan bazı tabakların yerine yenileri yapıştırılmış.

CAMİNİN KİTABESİ YOK, MİNARESİ YIKILMIŞ

Kitabesi bulunmayan Çandır Camii’nin, Osmanlı dönemi 18. yüzyıl eseri olduğu sanılıyor. 240 metrekare iç mekânı ve 320 kişi kapasitesiyle orijinalinde mescit olarak yapılmış. Kuzey–güney doğrultusunda dikdörtgen bir yapıya sahip. Üstü kırma çatıyla kapatılmış. Köşk minaresi yıkılmış, günümüze minarenin 20 basamaklı kaidesi ulaşmış. Caminin iç kısmında ahşap sütunlar ve onların üzerinde yer alan hatıllar (yapının dayanıklılığını artırmak için duvarlara atılan yatay bağlantılar) var. Cephe duvarının köşesinde aynı adla isimlendirilen yuvarlak kemerli çeşme bulunuyor. Çeşmenin 20. yüzyılda yapıldığı sanılıyor.

Zaman