Akdeniz coğrafyasında yüzyıllardır yetişen keçiboynuzu ağacı, yalnızca meyvesiyle değil, çekirdekleriyle de tarihe iz bırakmış. Sert yapılı bu çekirdekleri bu kadar değerli kılan şey ise ağırlıklarının nerdeyse hep aynı çıkması.

Antik dönemlerde hassas teraziler olmadığı için, özellikle değerli taşlar ve madenler için güvenilir bir referans arayışı vardı. Keçiboynuzu çekirdekleri bu sorunu ortadan kaldıracak kadar uygundu. Küçük olmalarına rağmen dayanıklılığı, kolay bozulmaması ve her birinin neredeyse aynı ağırlıkta olması tüccar ve kuyumcuların işlerini kolaylaştırıyordu.

Elmas, altın ya da nadir taşlar… Bunların ticareti söz konusu olduğunda en ufak ağırlık farkı bile büyük değer değişimlerine yol açabiliyordu. İşte bu nedenle keçiboynuzu çekirdeği, pratik ve ulaşılabilir bir çözüm sundu.

Bir taşın ağırlığı, belirli sayıda çekirdeğe denk gelecek şekilde hesaplanıyordu. Zamanla bu uygulama, sözlü ve yazılı kültürde yer edinerek bir ölçü kavramına dönüştü. Böylece bu küçük çekirdek, ticaret dilinin kalıcı bir parçası oldu.

Bugün kullandığımız karat kelimesinin kökeni de bu hikâyeye dayanıyor. Sözcük, Arapçadaki “karrat” kelimesinden geliyor.

Ayrıca Antik Yunan'da keçiboynuzunun adı da “kerátion” di. Yani karat, soyut bir ölçü birimi değil; adını doğrudan bir bitkiden alan nadir kavramlardan biri.

Günümüzde artık kimse mücevher tartarken keçiboynuzu çekirdeği kullanmıyor. Ancak bu doğal ölçü zamanla standartlaştırılmış ve bilimsel bir tanıma kavuşmuş. Bugün uluslararası kabul gören ölçüye göre: 1 karat = 0,2 gramdır. Yani günlük hayatımızda yer edinen karat kelimesinin çıkış hikayesi sofralarımıza konuk olan keçiboynuzundan geliyor.

gzt