Yrd. Doç. Dr. Suna Tokgöz Yılmaz'ın Yazısı

Konuşmanın gecikmesi, tanımlanan en eski iletişim bozukluklarından olup, çocuğun normal dil gelişiminde bir başarısızlık olarak tarif edilir. En ciddi şekli fiziksel ve/veya zihinsel gelişimindeki genel bir gerilemeden kaynaklanan üçüncü yaşın sonuna kadar dil gelişiminin olmaması, yani dilin tamamen yokluğudur. Bunun kökeninde; zihinsel gerilik, sosyal yetersizlikler, duygusal olumsuzluklar, fiziksel problemler, algılama problemleri, işitme kayıpları ve motivasyon eksikleri olabilir.

Neden Konuşamıyor?

Konuşmada gecikmenin nedenleri temel olarak ikiye ayrılır;

-Organik Yetersizlikler: Merkezi sinir sistemi yaralanmaları, virütik hastalıkları, endokrin sistemle ilgili bozukluklar, konuşma mekanizmasında (damak,dil, dudak gibi) yapısal bozukluklar, işitme kaybı ya da hafıza bozuklukları şeklinde olabilir.

-Elverişsiz Konuşma Çevresi: Motivasyon azlığı, sessiz çevre, yetersiz öğretme teknikleri, ebeveynlerin arasında ilişkinin yetersiz ve gergin olmasından dolayı çocuğun ebeveyn tavırlarının uygunsuz olması, yeni bir bebeğin doğması ve ikiz olmak gibi nedenler içerir.

Tedaviye Destek Olmak İçin;

Tedavide ilk adım nedeninin belirlenmesidir. Ancak bu her zaman tam olarak belirlenemeyebilir ya da bu neden ortadan kaldırılamayabilir. Neden ne olursa olsun tedavide genel prensip şöyledir;

*Konuşarak dil kullanımının ne kadar değerli olduğunu çocuğun algılayabilmesi için, kullandığı işaret dilini anlamaktan ya da onun kullandığı dili kullanmaktan, bunu eğlence malzemesi yapmaktan kaçının

*İlk sözcükleri için onu överek cesaretlendirin. Yeni sözcükler kullanmasını isteyin ama zorlamayın

*Daha ziyade onun mutlu olduğu ve diğer aktivitelerle ilgili olmadığı ya da herhangi bir ihtiyacının (açlık gibi) olmadığı anları kullanın.

*Çocuk için iyi bir konuşma modeli olun. Kelimeleri doğru kullanması için çocuğu zorlamayın, doğruları duydukça ve kullanmayı başardıkça yanlış olanları bırakacağını unutmayın.

*Sağlıklı çocukların bir kısmında, konuşma organları yeterliliği yedi yaşına kadar tamamlanmamış olabilir. Çocukların gelişiminde pek çok şeyin erken yapılmasını beklemeniz kesinlikle daha zararlıdır.

*Aile üyeleri olarak çocuğun isteklerini yerine getirirken, çocuğun sizlerle iletişim kurmaya çaba göstermesini bekleyin, böyle bir gayret olmadan istenen şeyi yapmamaya dikkat edin.

*Çocuğu konuşurken aceleciliğe yönlendirmeyin, istediğini söylemesi için bol bol zamanı olduğunu hissetmelidir.

*Sözcükleri ve cümleleri kısa, konuşmayı net ve açık hale getirin.

*Eğer evde birden fazla dil kullanıyorsanız, birini iyice öğreninceye kadar diğerini öğrenmeyi erteleyin.

*Basit hikayeler seçip, çocuğa neredeyse ezbere bilinceye kadar tekrar tekrar okuyun. Bir süre sonra çocuğun da masala ya da hikayeye aktif katılımını sağlayın.

*Hikaye saatlerine ek olarak gün içinde beraber çarşıya gitmek, resim yapmak gibi çeşitli konuşma fırsatları oluşturun. Yapıcı materyaller (boyama ve çizim kitapları, oyuncaklar gibi) çocuğun düşünce ve hayal gücünü uyaracak ve bu sayede dil gelişimi iyi olacaktır.
Herkese Sağlık Dergisi