Türkiye'de akaryakıta uygulanan vergilerin ağırlığına rağmen araç üretimi, satışı ve pazarında artış sürüyor. Araç sahipleri ağır vergilerden akaryakıtın türünü değiştirerek kurtulmaya çalışıyor.

Yeni Şafak'tan Cahit Saraçoğlu'nun haberine göre, Petrol Sanayi Derneği'nin (PETDER), 2010 Yılı Ocak-Eylül dönemi sektör raporu ile Otomotiv Sanayii Derneği'nin (OSD) 2010 Ocak-Kasım dönemi incelendiğinde PETDER'e göre, 2010'da benzin tüketimi yüzde 5.8 azaldı, LPG kullanımı yüzde 8 oranında arttı.

2009'da yüzde 56 oranında benzin tüketilirken, yüzde 44 oranında motorin kullanıldı. Bu oranlar 2010'un onbir aylık döneminde tersine döndü. Kullanılan benzin miktarı yüzde 45, motorin miktarı ise yüzde 55'i buldu.

10 NUMARA YAĞ SORUNU

Rapora göre kırsal motorindeki gerilemenin en önemli nedeni '10 numara yağ' adı altında piyasaya sürülen üründen kaynaklandı. Ancak, motorin (düşük kükürtlü) tüketimi geçtiğimiz yıllardaki artışını 2010 başında da devam ettirdi. Hükümet, akaryakıt ürünleri arasında 10 numara yağ olarak bilinen üründeki vergi kayıp ve kaçağını önlemeye çalışırken, akaryakıt sektörü de madeni oto yağında merdiven altı üretime dikkat çekti.

Sektör, illegal yollarla piyasaya sürülen bu tip ürünlerin otomobil motorlarına verdiği zarar nedeniyle genel ekonomi üzerinde yarattığı maliyetin yanı sıra, vergi yönünden de ciddi kayıplar oluşturduğunu kaydetti. Dünya madeni yağ pazarının yüzde 32'sinin Türkiye'nin elinde olduğuna işaret eden sektör yetkilileri, "Bu ciddi bir rakam. Dünyaya pazarlanan madeni yağlarımızın kalitesinin denetlenmesi ülke ekonomisi için de son derece önemli" tespitini yapıyorlar.

VERGİDE KAYIPLAR VAR

Merdiven altı üretimin engellenmesinin gerektiğine işaret eden sektör temsilcileri, kaçak madeni yağ üretiminin haksız rekabetin yanı sıra araçlara verdiği zarar nedeniyle ekonomi üzerinde de bir maliyet oluşturduğuna dikkat çekiyor. Bu tip ürünlerin piyasaya el altından sürüldüğü için KDV ile ÖTV yönünden de ciddi vergi kaybı oluşturduğuna işaret ediliyor.

Toplam benzin tüketimi ise geçen yılın dokuz ayında, 2009'un aynı dönemine göre yüzde 7.9 oranında azalarak yaklaşık 1.6 milyon ton (2 milyon metreküp) oldu. Ancak, daha düşük ÖTV tutarı nedeniyle benzinden ciddi oranda artan bir pay alan Otogaz LPG tüketimi ise aynı dönemde yaklaşık yüzde 8 oranında artarak 1.85 milyon tona ulaştı. 2010'un dokuz ayında yağlama yağları tüketimi ise yüzde 20 oranında arttı ve 300 bin tonu buldu.

2004 yılında trafiğe 348 bin, 2005 yılında ise 575 bin araç çıkarken sektörel yüzde 65'lik artış dikkat çekti. Aynı dönem içinde Benzin ve motorinde yüzde 7.4, LPG'de de yüzde 1.8'lik azalışlar kaydedilmişti. Araç sayısında artışa paralel akaryakıt tüketiminin azalmasında etkili olan önemli faktörlerden birisi de akaryakıt kaçakçılığı oldu.

Özellikle son iki yılda akaryakıt fiyatının artışı akaryakıt kaçakçılığını ön plana çıkardı. 2009'un 11 aylık döneminde Gümrük Muhafaza verilerine göre ele geçirilen kaçak miktarı 5 milyon 983 bin kilogram olarak tespit edildi. Bunun mali değeri ise 17 milyon 572 bin lira oldu. 2010'un 11 ayında ise 58 milyon 600 bin liraya ulaşan kaçak akaryakıt yüzde 411 oldu ve 30.5 milyon kilo olarak tespit edildi.
Dünya Bülteni