Cumhuriyetçi adaylar, başkanlık yarışı için Iowa'da ilk kez karşı karşıya gelecek. Açık farkla öne çıkan bir aday bulunmazken, eski Massachusetts Valisi Mitt Romney, anketlerde en istikrarlı isim olarak ön plana çıkıyor. Romney, ilk iki ön seçimi kazanarak adaylığını erkenden ilan etmek istiyor.
ABD'de 6 Kasım'da düzenlenecek seçimlerde Demokratların adayı Başkan Barack Obama'nın karşısına çıkacak Cumhuriyetçi Parti adayının belirleneceği ön seçim süreci bugün resmen başlıyor. Muhafazakâr seçmenlerin çoğunlukta olduğu Iowa ön seçimi, hazirana kadar devam edecek bu süreçte ilk kritik test. Çünkü buradan çıkan sonuçlar psikolojik olarak diğer eyaletlerdeki seçmenleri de etkiliyor. Şu anda Cumhuriyetçi Parti'nin başkan adaylığı için yarışan ve önde gelen 7 isim var: Eski Massachusetts Valisi Mitt Romney, eski Temsilciler Meclisi Başkanı Newt Gingrich, Texas Milletvekili Ron Paul, Texas Valisi Rick Perry, Minnesota Milletvekili Michele Bachmann, eski Pennsylvania Senatörü Rick Santorum ve ABD'nin eski Pekin Büyükelçisi Jon Huntsman. Son anketlere göre, Romney, eyalette yüzde 24 oy oranıyla önde. Romney'yi, yüzde 22 ile Ron Paul, yüzde 15'le Rick Santorum izliyor.

Cumhuriyetçi kanatta, adaylar arasında şu ana kadar ülke çapında "açık farkla öne çıkan'' bir isim bulunmuyor. Anketlerde ön sıralarda yer alan isimler sürekli yer değiştiriyor. Ancak adaylar arasında şu ana kadar çok büyük popülarite yakalayamasa da yine de en istikrarlı seyri Romney gösterdi. 2008'de de başkanlık için yarışan Romney, Iowa'da kazanacağı muhtemel zaferi, kalesi konumundaki ön seçimlerin ikinci adresi New Hampshire'da 10 Ocak'ta tekrarlayarak başkan adaylığını erkenden ilan etmeyi hedefliyor. Romney, koyu muhafazakâr tabana sahip diğer adayların tersine "ılımlı'' olmasıyla dikkati çekiyor. Ancak özellikle Mormon Kilisesi mensubu olması, Massachusetts'teki valiliği süresince kürtaj, eşcinsel hakları gibi konularda liberal icraatlar yapması sebebiyle özellikle bazı muhafazakâr Cumhuriyetçi kesimler, Romney'ye şüpheyle yaklaşıyor. Yine de bağımsızları etkileyebilme ihtimali taşıması nedeniyle 'Obama'ya rakip olabilecek en makul aday' olarak Romney telaffuz ediliyor.

BAŞKAN ADAYI 6 MART'TA İLAN EDİLEBİLİR

Partinin muhafazakâr kesimleri arasında başı çeken Newt Gingrich ise son dönemde ön plana çıkmasına rağmen aile hayatında geçmişte yaşadığı sorunlar yüzünden düşüşte. Adaylığını ilk açıkladığı günlerde anketlerde iyi bir performans sergileyen Rick Perry de televizyon gaflarının ardından artık güçlü bir aday olarak görünmüyor. Üçüncü kez başkanlığa aday olan Ron Paul ise Iowa'ya ilişkin anketlerde ikinci sıraya kadar yükselmiş durumda. Ancak ABD'nin deniz aşırı her türlü müdahalesine karşı olması gibi birçok görüşü 'marjinal' bulunuyor.

Adaylardan eski Pennsylvania Senatörü Rick Santorum ise sosyal muhafazakâr görüşleriyle dikkati çekiyor ama anketlerde, Iowa'ya ilişkin son anket hariç, çok fazla yükselemediği görülüyor. Koyu muhafazakâr Çay Partisi hareketinin önde gelen isimlerinden Minnesota Milletvekili Michele Bachmann da ilk televizyon tartışmalarındaki başarılı performanslarıyla ilgi toplasa da şu aralar listenin gerilerinde kaldı. Ön seçim maratonunda ilk birkaç eyalette yapılacak seçimlerin ardından önemli başarı elde edemeyen aday adaylarının, listenin başındaki isimlerin lehine çekilmesi bekleniyor. Obama'nın karşısına çıkacak başkan adayının 6 Mart'ta 11 eyalette aynı gün yapılacak ön seçimlerde büyük oranda netleşmesi bekleniyor. Cumhuriyetçi Parti'deki ön seçim sürecinin uzaması ise Obama'ya yarayacak. Çünkü müstakbel başkan adayı, hem parti içi rekabette yıpranmış olacak hem de 6 Kasım'a odaklanmak için fazla vakit bulamayacak.

Zaman