M. Fahri UTKAN

M. Fahri UTKAN

Adalet

A+A-

Risale-i Nur Enstitüsü tarafından hazırlanan Osmanlıca-Türkçe Lügat’ta adalet; Her hak sahibine hakkının tam ve eksiksiz verilmesi, hakkaniyet, adillik. Haksızlıktan uzaklaşma. Kanunların eşitlik ilkesine göre uygulanması. Düzenli ve dengeli davranma olarak anlamlandırılmış.

Bu konuda Allah Kur’an-ı Kerimde Maide suresinin 8. Ayetinde şöyle buyuruyor; ”Ey iman edenler! Allah için hakkı ayakta tutan, adaletle şahitlik eden kimseler olun. Bir topluluğa olan öfkeniz sizi adaletsizliğe sürüklemesin ; adil olun…”  ve Enbiya suresi 47. ayette ise bu dünyada olduğu gibi ahirette de adaletin ilk ve en önemli hususlardan biri olacağını şöyle belirtiyor; “Biz , kıyamet günü için adalet terazileri kurarız. Artık kimseye , hiç bir şekilde haksızlık edilmez.”

Allah’a kulluk etme ile insanlara karşı adaletli davranmayı aynı kefeye koyan Kutadgu Bilig bu konuda şunları söylemiştir. “İşi adaletle gör, buna gayret et ; hiç bir zaman zulüm etme ; Allah'a kulluk et ve O'nun kapısına yüz sür.”

İnsanlar ne kadar adaletli olurlarsa olsunlar öfkeli anlarında bu özelliklerini kaybedebilirler. Bunun için İlk halife Hz. Ebubekir efendimiz, ”Öfkeli iken hiç bir kimse iki kişi arasında hükmetmesin.” demiştir.

İkinci halife Hz.Ömer ise, kendi özelliği ile ilgili olarak bu konuda şunu ifade etmiştir;”Bir millete baş olmanın ilk ve en büyük şartı âdil olmaktır.

Madem bu söz aktarma işini sıraya soktuk. Üçüncü halife Hz. Osman’dan da adaletle ilgili bir söz aktaralım;”Emir ve sultanların kudreti ve zaferi adalettedir.(Hz.Osman)”

Adalet konusunda birçok hikmetli sözleri bulunan Hz.Ali efendimizin şu sözünü aktararak sırayı tamamlayalım. ”Haksızlık önünde eğilmeyiniz. Çünkü, hakkınızla birlikte şerefinizi de kaybedersiniz. “(Hz.Ali)

Evet görüldüğü gibi İslâm tarihinin ilk dört halifesi de adalet konusunda önderleri, Peygamberimiz (asm) gibi çeşitli sözler söylemişler ve bizlere örnek olmak istemişlerdir.

Buna mümasil sahabeden de bir örnek ile bu konudaki örneklerimize devam etmek istiyorum. “Adalet nerede ise muzafferiyet oradadır.”(Sa'd.b.Vakkas)

İslâm tarihi gerçekten her konuda olduğu gibi adalet konusunda da örneklerle doludur. Meselâ bunlardan biri de Mevlâna hazretleridir. O’nun da adalet konusunda söylediklerinden biri şöyledir;”Adalet her nimeti yerine koymak ve şükrünü edâ etmektir.”
“İnsan dünyada önce Hak'tan, sonra haksızlıktan (adaletsizlikten) korkmalıdır.” diyen fakat ismi belli olmayan kişilerden bile ders almak gerekir.

Adalet konusunda gerek İslâm tarihinde gerek başka milletlerde birçok kişi ders alınabilecek  sözler söylemişlerdir. Bunlardan bazılarını yukarıda zikrettim. Geri kalanlarını da kısa kısa şöyle dikkatli nazarlarınıza arz ediyorum. Faydalı olması dileğiyle;

•Adaletsizliği işleyen çekenden sefildir.(Eflâtun)
•Herkese hakkını vermek adalettir.(Ülpiyanüs)
•Adalet kadar büyük ve güzel bir fazilet yoktur.(Addison)
•Adalet kutup yıldızı gibi yerinde durur, geri kalan her şey onun etrafında döner. (Konfiçyüs)
•Adaletin yürüdüğü bir yerde şecaate ihtiyaç kalmaz.(Aristoles)
•Adaletsizliği bir yangından daha çabuk önleyiniz.(Heraclite)
•Adaletin kılıcıyla vuran kol , ne kadar zayıf olursa olsun , yine kuvvetlidir.(John Webster)
•Adalet, hareket eden doğruluktur.(Benjamin Disraeli)
•Hak arayan kimse önce başkalarının hakkını tanımalıdır.(Victor Pauchet)
•Bir tek kişiye yapılan adaletsizlik umuma çevrilmiş bir tehdittir.(Montesquıeu)
•Adalete aykırı olan her şey tabiata da aykırıdır.(Montaigne)
•Kılıç zaferleri, zeka siyasi üstünlüğü, adalet te ahlaki zaferi temin eder.(Simeon Luce)
•Ahlaki nizam, adalet sayesinde kurulur ve hiçbir şey onsuz devam etmez.(Lacordaire)
•Tatlılık ve uysallıkla birlikte bulunmayan adalet , haysiyetini kaybeder. Bu ise iyiliği kötü bir şekilde yapmak demektir./Fenelon)

mfutkan@yahoo.com

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

YORUM KURALLARI: Risale Haber yayın politikasına uymayan;
Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve BÜYÜK HARFLERLE yazılmış yorumlar
Adınız kısmına uygun olmayan ve saçma rumuzlar onaylanmamaktadır.
Anlayışınız için teşekkür ederiz.