Yemeğe ev sahipliği yapan ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, üç yıl aradan sonra aynı masada buluşan Filistinli ve İsrailli temsilcilere, 9 ay içinde nihai anlaşmaya varma hedefi koydu. Müzakere formatı ve yol haritasının belirlenmesi için iki gün süren toplantıların ardından tarafların iki hafta içinde İsrail ve Filistin’de yeniden buluşması kararlaştırıldı.

Dün de ABD Başkanı Barack Obama’nın katılımıyla devam eden ön görüşmelerin ardından basın toplantısı düzenleyen Kerry, “Bunun zor bir süreç olduğu bir sır değil. Kolay olsaydı zaten çok önce gerçekleşirdi. Zor, karmaşık, duygusal ve sembolik sorunlar üzerinde makul tavizler bekliyoruz… İsrail ve Filistinliler 9 ay içinde bir barış anlaşmasına varmaya çalışacak.” diye konuştu. İlk turun ‘yapıcı ve olumlu’ geçtiğini kaydederek, İsrail ile Filistinliler arasında barışın mümkün olduğuna inandığını vurguladı. Tüm ana konuların müzakere masasında olacağını belirtti. Kerry ayrıca ABD’nin İsrail eski büyükelçisi ve ABD’nin en saygın düşünce kuruluşu Brookings Enstitüsü’nün Başkan Yardımcısı Martin Indyk’i, zorlu müzakere sürecini takip etmek üzere Ortadoğu barış elçisi olarak görevlendirdiklerini duyurdu. Indyk’in barışın bir gecede gelemeyeceğinin farkında olduğunu belirten Kerry, bununla birlikte barış sürecinin aciliyetinin farkında olduğunu dile getirdi.

Washington’daki görüşmelerde İsrail’i Adalet Bakanı Tzipi Livni ve Başbakan Binyamin Netanyahu’nun danışmanı Yitzhak Molcho temsil ederken, Filistin tarafında ise masada Başmüzakereci Saib Erekat ve Devlet Başkanı Mahmud Abbas’ın danışmanı Muhammed Şitayeh oturdu. Indyk’in gözetiminde gerçekleştirilecek zorlu müzakere sürecinde bundan sonra da masada bu isimler yer alacak.

Müzakerelerin amacı, ‘Ortadoğu’daki tüm sorunların anası’ olarak nitelenen İsrail-Filistin problemine iki devletli bir çözüm bulabilmek. Ancak taraflar arasında sınırlar, işgal altındaki Filistin topraklarında yasa dışı inşa edilen Yahudi yerleşimleri, Kudüs’ün statüsü ve İsrail’in yerlerinden ettiği milyonlarca Filistinli mültecinin kaderi gibi konularda derin görüş ayrılıkları bulunuyor. Taraflar karşılıklı tavizlerle bir mutabakata varsa bile nihai anlaşma için kendi kamuoylarını ikna etmek zorunda. İsrail’de Netanyahu’nun bazı koalisyon ortakları bir Filistin devletinin kurulmasına dahi karşı çıkıyor. Batı Şeria ve Gazze olarak fiili bir bölünmüşlüğün olduğu Filistin’de Abbas’ın liderliğindeki Fetih hareketi içinde dahi görüşmelerin başlaması pek rağbet görmüyor. Gazze’deki Hamas yönetimi ise girişimi kınadı.

Cihan